Bước ngoặt mới trong quản lý tài chính công

Trong nỗ lực không ngừng nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của công tác quản lý tài chính quốc gia, Tổng Kiểm toán nhà nước đã chính thức ban hành Thông tư 04/2026/TT-KTNN. Văn bản này đánh dấu một bước tiến quan trọng khi thiết lập một hệ thống chuẩn mực kiểm toán đồng bộ, hiện đại, tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế nhưng vẫn đảm bảo phù hợp với đặc thù của Việt Nam.

Việc ban hành hệ thống chuẩn mực này không chỉ là yêu cầu cấp thiết để thực thi Luật Kiểm toán nhà nước 2015 và Luật Kiểm toán nhà nước sửa đổi 2019, mà còn là công cụ sắc bén để các kiểm toán viên thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, đánh giá việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công một cách khách quan và chính xác nhất.

Chi tiết 43 chuẩn mực kiểm toán Nhà nước mới

Hệ thống chuẩn mực ban hành kèm theo Thông tư 04/2026/TT-KTNN bao gồm Danh mục thuật ngữ và 43 chuẩn mực cụ thể. Các chuẩn mực này bao phủ toàn diện các khía cạnh của hoạt động kiểm toán, từ đạo đức nghề nghiệp đến các quy trình kỹ thuật chuyên sâu.

Dưới đây là một số nhóm chuẩn mực trọng yếu đáng chú ý:

• Nhóm chuẩn mực chung: Bao gồm các nguyên tắc cơ bản, bộ quy tắc đạo đức nghề nghiệp và kiểm soát chất lượng kiểm toán.
• Nhóm chuẩn mực kiểm toán tài chính: Quy định chi tiết về lập kế hoạch, đánh giá rủi ro, bằng chứng kiểm toán và hình thành ý kiến kiểm toán đối với báo cáo tài chính.
• Nhóm chuẩn mực kiểm toán hoạt động và tuân thủ: Tập trung vào việc đánh giá tính kinh tế, hiệu quả và hiệu lực trong quản lý ngân sách, cũng như việc chấp hành pháp luật của các đơn vị được kiểm toán.

Danh mục các chuẩn mực tiêu biểu:

1. CMKTNN 100: Các nguyên tắc cơ bản trong hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước.
2. CMKTNN 130: Bộ quy tắc đạo đức nghề nghiệp.
3. CMKTNN 140: Kiểm soát chất lượng kiểm toán.
4. CMKTNN 200: Các nguyên tắc của kiểm toán tài chính.
5. CMKTNN 300: Các nguyên tắc của kiểm toán hoạt động.
6. CMKTNN 400: Các nguyên tắc của kiểm toán tuân thủ.

Hiệu lực thi hành và chuyển tiếp

Theo quy định, Thông tư 04/2026/TT-KTNN sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 30/3/2026. Kể từ thời điểm này, văn bản mới sẽ thay thế hoàn toàn cho Quyết định 08/2024/QĐ-KTNN ngày 15/11/2024 của Tổng Kiểm toán nhà nước.

Việc cập nhật và áp dụng đúng các chuẩn mực này là trách nhiệm bắt buộc đối với mọi kiểm toán viên và đơn vị thuộc Kiểm toán nhà nước. Điều này không chỉ giúp chuẩn hóa quy trình làm việc mà còn bảo vệ uy tín của ngành kiểm toán trước công luận và các cơ quan giám sát.

Để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ, các đơn vị cần chủ động tổ chức tập huấn, phổ biến nội dung của Thông tư 04/2026/TT-KTNN đến từng cán bộ, công chức, đảm bảo mọi cuộc kiểm toán từ sau ngày 30/3/2026 đều tuân thủ nghiêm ngặt hệ thống chuẩn mực mới này.