Nghề giáo luôn được coi trọng là "nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý". Để hỗ trợ đội ngũ nhà giáo yên tâm công tác và cống hiến cho sự nghiệp trồng người, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách đãi ngộ, đặc biệt là các khoản phụ cấp. Trong bối cảnh cuối năm 2022, khi Quốc hội vừa thông qua lộ trình tăng lương cơ sở cho năm 2023, việc nắm rõ các khoản phụ cấp là điều vô cùng quan trọng đối với mỗi thầy cô giáo.

1. Phụ cấp ưu đãi nghề - Động lực cho nhà giáo đứng lớp

Đây là khoản phụ cấp phổ biến nhất, dành cho nhà giáo đang trực tiếp giảng dạy tại các cơ sở giáo dục công lập. Theo quy định tại Quyết định 244/2005/QĐ-TTg, mức hưởng phụ cấp này được tính dựa trên mức lương ngạch, bậc hiện hưởng cộng với phụ cấp chức vụ và thâm niên vượt khung.

Công thức tính cụ thể:

Mức phụ cấp ưu đãi = Mức lương cơ sở x [Hệ số lương + Hệ số phụ cấp chức vụ (nếu có) + % Phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có)] x Tỷ lệ % phụ cấp ưu đãi.

Tỷ lệ % phụ cấp ưu đãi dao động từ 25% đến 50% tùy thuộc vào cấp học và địa bàn công tác. Ví dụ, giáo viên mầm non và tiểu học ở vùng sâu, vùng xa có thể hưởng mức ưu đãi lên đến 50%. Đáng chú ý, từ ngày 01/07/2023, khi mức lương cơ sở tăng lên 1,8 triệu đồng theo Nghị quyết 69/2022/QH15, số tiền phụ cấp ưu đãi thực nhận của giáo viên sẽ tăng lên đáng kể so với mức lương cơ sở 1,49 triệu đồng tại Nghị định 38/2019/NĐ-CP.

2. Phụ cấp thâm niên - Ghi nhận sự cống hiến bền bỉ

Sau một thời gian tạm hoãn để chờ cải cách tiền lương, phụ cấp thâm niên nhà giáo đã chính thức được tiếp tục thực hiện theo Nghị định 77/2021/NĐ-CP. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những thầy cô đã dành trọn thanh xuân cho sự nghiệp giáo dục.

• Điều kiện hưởng: Nhà giáo có thời gian giảng dạy, giáo dục đủ 5 năm (60 tháng) thì được hưởng phụ cấp thâm niên.
• Mức hưởng: Bằng 5% mức lương hiện hưởng cộng phụ cấp chức vụ lãnh đạo và phụ cấp thâm niên vượt khung; từ năm thứ 6 trở đi, mỗi năm được tính thêm 1%.

3. Phụ cấp đối với giáo viên công tác tại vùng đặc biệt khó khăn

Những giáo viên gieo chữ tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo luôn phải đối mặt với muôn vàn thiếu thốn. Chính vì vậy, Nghị định 76/2019/NĐ-CP đã quy định một hệ thống phụ cấp rất nhân văn:

• Phụ cấp thu hút: Bằng 70% mức lương hiện hưởng cộng với phụ cấp chức vụ lãnh đạo, phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có). Thời gian hưởng không quá 5 năm.
• Phụ cấp công tác lâu năm: Dành cho người công tác từ đủ 5 năm trở lên, mức hưởng tăng dần theo thời gian gắn bó (từ hệ số 0,5 đến 1,0 so với mức lương cơ sở).
• Trợ cấp lần đầu: Khi nhận công tác tại vùng đặc biệt khó khăn, giáo viên được hưởng trợ cấp lần đầu bằng 10 tháng lương cơ sở.

4. Phụ cấp đặc thù cho giáo viên giáo dục nghề nghiệp

Đối với các nhà giáo dạy tích hợp, dạy thực hành hoặc là nghệ nhân ưu tú tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, Nghị định 113/2015/NĐ-CP quy định mức phụ cấp đặc thù là 10% mức lương hiện hưởng cộng phụ cấp chức vụ và thâm niên vượt khung.

Khoản phụ cấp này được tính trả theo số giờ dạy thực tế và là nguồn động viên quan trọng để các thầy cô nâng cao tay nghề, truyền thụ kỹ năng thực tiễn cho học sinh, sinh viên.

5. Phụ cấp cho giáo viên dạy người khuyết tật

Giảng dạy cho người khuyết tật đòi hỏi sự kiên nhẫn và kỹ năng chuyên biệt. Theo quy định, giáo viên trong lĩnh vực này được hưởng hai loại phụ cấp chính:

3.1 Phụ cấp trách nhiệm công việc

Mức phụ cấp thường là hệ số 0,3 hoặc 0,2 so với mức lương cơ sở tùy theo đối tượng và môi trường giảng dạy (trường chuyên biệt hay lớp hòa nhập).

3.2 Phụ cấp ưu đãi

Mức ưu đãi có thể lên đến 70% đối với giáo viên tại các cơ sở giáo dục chuyên biệt dành cho người khuyết tật. Đây là chính sách nhằm bù đắp những vất vả, áp lực đặc thù mà các thầy cô phải trải qua.

Lời kết cho năm 2023

Với việc lương cơ sở sẽ tăng mạnh từ giữa năm 2023, tổng thu nhập của giáo viên (bao gồm lương và các khoản phụ cấp nêu trên) dự kiến sẽ có sự cải thiện đáng kể. Các thầy cô cần chủ động đối chiếu các điều kiện về ngạch, bậc, thâm niên và địa bàn công tác để đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.