Ngày 10/02/2025, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 19/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về thủ tục đầu tư đặc biệt. Đây được xem là một trong những nỗ lực mạnh mẽ nhất của Chính phủ nhằm hiện thực hóa mục tiêu thu hút các dòng vốn FDI chất lượng cao, đặc biệt là trong lĩnh vực bán dẫn và công nghệ lõi.

Bước ngoặt từ cơ chế "hậu kiểm" thay vì "tiền kiểm"

Điểm cốt lõi của Nghị định 19/2025/NĐ-CP chính là việc cụ thể hóa quy định tại Điều 36a của Luật Đầu tư 2020 (được bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15). Theo đó, thay vì phải chờ đợi phê duyệt các báo cáo đánh giá tác động môi trường (EIA) hay giấy phép xây dựng phức tạp, nhà đầu tư giờ đây có thể khởi công dự án dựa trên văn bản cam kết.

Đối tượng và lĩnh vực áp dụng đặc quyền

Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 19/2025/NĐ-CP, thủ tục đầu tư đặc biệt không áp dụng đại trà mà tập trung vào các dự án tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và khu kinh tế. Đặc biệt, các dự án này phải thuộc lĩnh vực công nghệ cao, sản phẩm công nghệ cao được ưu tiên phát triển hoặc các dự án có quy mô vốn cực lớn theo quy định của Chính phủ.

"Dự án đầu tư tại khu công nghệ cao phải đáp ứng các nguyên tắc, tiêu chí đối với dự án thực hiện hoạt động công nghệ cao theo Luật Công nghệ cao và quy định của Chính phủ về khu công nghệ cao."

Cắt giảm tối đa thời gian chờ đợi thủ tục

Một trong những thay đổi mang tính cách mạng là quy định tại Điều 7 về việc thực hiện dự án. Nhà đầu tư thuộc đối tượng này không phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường khi đăng ký đầu tư. Thay vào đó, họ chỉ cần thực hiện thủ tục cấp Giấy phép môi trường trước khi khởi công xây dựng theo trình tự rút gọn.

Về mặt xây dựng, nhà đầu tư chỉ cần thông báo khởi công kèm theo Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng cho Ban quản lý khu vực đó ít nhất 30 ngày trước khi bắt đầu thi công. Điều này giúp rút ngắn hàng tháng trời làm thủ tục hành chính, giúp dự án sớm đi vào vận hành thực tế.

Trách nhiệm đi đôi với quyền lợi

Dù được hưởng cơ chế thông thoáng, nhưng pháp luật cũng đặt ra rào cản kỹ thuật nghiêm ngặt về trách nhiệm. Nếu dự án không đáp ứng đúng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đã cam kết, cơ quan nhà nước có thẩm quyền có quyền xử phạt vi phạm hành chính, thậm chí là ngừng hoặc chấm dứt hoạt động dự án ngay lập tức.

Việc ban hành Nghị định 19/2025/NĐ-CP không chỉ là một văn bản pháp lý đơn thuần, mà là lời khẳng định của Việt Nam trong việc tạo dựng môi trường đầu tư cạnh tranh sòng phẳng với các quốc gia trong khu vực, sẵn sàng đón nhận những "đại bàng" công nghệ thế giới.