Chiến lược hình thành các 'hạt nhân' công nghệ quốc gia

Ngày 08/06/2015, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã thay mặt Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định 792/QĐ-TTg năm 2015 phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển khu công nghệ cao đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030. Đây được xem là một dấu mốc quan trọng trong nỗ lực đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Quyết định 792/QĐ-TTg, mục tiêu cốt lõi là hình thành các khu công nghệ cao trên toàn quốc, lấy các khu công nghệ cao quốc gia làm hạt nhân. Những khu vực này không chỉ là nơi tập trung các doanh nghiệp công nghệ mà còn đóng vai trò thúc đẩy phát triển công nghệ cao phục vụ kinh tế - xã hội của các địa phương và vùng miền, đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Dự kiến thành lập mới 3 khu công nghệ cao trọng điểm

Bên cạnh việc tiếp tục đầu tư chiều sâu và hoàn thiện hạ tầng cho 3 khu công nghệ cao quốc gia hiện hữu là Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh và Khu Công nghệ cao Đà Nẵng, Chính phủ đã định hướng thành lập mới 3 khu công nghệ cao do các địa phương đầu tư xây dựng, bao gồm:

• Khu Công nghệ cao sinh học Hà Nội: Tập trung vào các nghiên cứu và ứng dụng công nghệ sinh học hiện đại tại Thủ đô.
• Khu Công nghệ cao chuyên ngành sinh học Đồng Nai: Tận dụng lợi thế vùng kinh tế trọng điểm phía Nam để phát triển chuyên sâu về sinh học.
• Khu Công nghệ cao Ascendas-Protrade (Bình Dương): Mô hình hợp tác quốc tế hứa hẹn thu hút các tập đoàn đa quốc gia.
• Khu Công nghệ cao Hà Nam: (Đã được bổ sung sau này theo Quyết định 2098/QĐ-TTg năm 2021).

Giải pháp đột phá về nhân lực và cơ chế đãi ngộ

Để hiện thực hóa quy hoạch này, Chính phủ đã đề ra hàng loạt giải pháp đồng bộ. Đáng chú ý nhất là chính sách về nguồn nhân lực. Theo đó, Nhà nước sẽ hoàn thiện cơ chế thu hút, trọng dụng và đãi ngộ đặc biệt cho cán bộ quản lý và chuyên gia làm việc trong các khu công nghệ cao. Đặc biệt, chế độ trả lương thỏa đáng cho các nhà khoa học thực hiện nghiên cứu ứng dụng và đào tạo nhân lực chất lượng cao được nhấn mạnh như một đòn bẩy quan trọng.

Ngoài ra, quy hoạch cũng khuyến khích việc đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư, ưu tiên ngân sách cho hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và tăng cường liên kết giữa các khu công nghệ cao với các trường đại học, viện nghiên cứu. Điều này nhằm tạo ra một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo khép kín, giúp sản phẩm công nghệ cao của Việt Nam sớm có chỗ đứng trên bản đồ thế giới.

"Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành." - Trích Điều 3 Quyết định 792/QĐ-TTg.

Việc triển khai quyết liệt quy hoạch này không chỉ giúp Việt Nam đón đầu làn sóng công nghệ mới mà còn là lời khẳng định về quyết tâm chuyển đổi số và phát triển bền vững dựa trên nền tảng khoa học công nghệ.