Trong quá trình phát triển hạ tầng và kinh tế - xã hội, việc Nhà nước thu hồi đất là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, đối với các cơ sở tôn giáo – những nơi mang giá trị tâm linh và văn hóa đặc biệt – câu hỏi về quyền lợi bồi thường luôn là vấn đề được dư luận và các tổ chức tôn giáo quan tâm hàng đầu. Liệu khi mảnh đất thiêng bị thu hồi, các tổ chức này có được đền bù thỏa đáng theo quy định mới nhất của Luật Đất đai 2024 hay không?

Diện mạo mới của đất tôn giáo trong Luật Đất đai 2024

Trước hết, cần xác định rõ phạm vi của đất cơ sở tôn giáo. Theo quy định tại khoản 1 Điều 213 Luật Đất đai 2024, loại đất này không chỉ đơn thuần là nơi thờ tự mà còn bao gồm:

• Đất xây dựng các cơ sở tôn giáo trực tiếp.
• Trụ sở làm việc của các tổ chức tôn giáo hoặc tổ chức tôn giáo trực thuộc.
• Các công trình tôn giáo khác phục vụ mục đích chung của tổ chức.

Cơ sở tôn giáo có được bồi thường khi bị thu hồi đất?

Câu trả lời là CÓ, nhưng phải đi kèm với những điều kiện pháp lý cụ thể. Pháp luật hiện hành đã mở rộng và làm rõ quyền lợi này nhằm đảm bảo sự công bằng và ổn định cho các hoạt động tôn giáo.

Cụ thể, tại khoản 2 Điều 97 và khoản 4 Điều 100 Luật Đất đai 2024, Nhà nước khẳng định:

Cộng đồng dân cư, tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc đang sử dụng đất nông nghiệp hoặc phi nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất, nếu có đủ điều kiện được bồi thường quy định tại Điều 95 của Luật này thì được bồi thường về đất.

Điều kiện để nhận bồi thường: Không phải trường hợp nào cũng giống nhau

Để được nhận bồi thường về đất, tổ chức tôn giáo cần đáp ứng các tiêu chí khắt khe tại Điều 95 Luật Đất đai 2024. Điểm mấu chốt là đất phải đang được sử dụng hợp pháp và không thuộc diện Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất trả tiền hàng năm (trừ một số ngoại lệ).

Các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất bao gồm:

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ/Sổ hồng) theo các mẫu cũ và mới.
• Quyết định giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất từ cơ quan có thẩm quyền.
• Các loại giấy tờ hợp pháp khác có trước ngày 15/10/1993 hoặc giấy tờ đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận.

Phương thức và mức bồi thường: Ưu tiên sự ổn định

Theo Điều 91 Luật Đất đai 2024, việc bồi thường được thực hiện linh hoạt qua ba hình thức:

1. Bồi thường bằng đất: Giao mảnh đất mới có cùng mục đích sử dụng với đất đã bị thu hồi.
2. Bồi thường bằng tiền: Tính theo giá đất cụ thể do UBND cấp tỉnh quyết định tại thời điểm thu hồi.
3. Bồi thường bằng đất khác mục đích: Nếu địa phương có quỹ đất và tổ chức có nhu cầu.

Đặc biệt, nếu không đủ điều kiện bồi thường về đất, tổ chức vẫn có thể được xem xét bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại (như chi phí san lấp, cải tạo...). Công thức tính toán chi tiết được quy định tại Điều 17 Nghị định 88/2024/NĐ-CP:

P = {(P1+P2+P3+P4)/T1} x T2

Trong đó, các biến số đại diện cho chi phí san lấp (P1), cải tạo đất (P2), gia cố chống sụt lún (P3) và các chi phí liên quan khác (P4) dựa trên thời gian đã sử dụng (T1) và thời gian còn lại (T2).

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp các tổ chức tôn giáo bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình mà còn giúp cơ quan chức năng thực hiện công tác giải phóng mặt bằng một cách minh bạch, nhân văn.