Ngày 13/09/2012, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chính thức ban hành Thông tư 26/2012/TT-NHNN hướng dẫn thủ tục chấp thuận đối với việc niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán trong nước và nước ngoài của tổ chức tín dụng cổ phần. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm siết chặt kỷ cương tài chính và minh bạch hóa hoạt động của hệ thống ngân hàng trong bối cảnh tái cơ cấu hiện nay.

Siết chặt tỷ lệ nợ xấu – Điều kiện tiên quyết để lên sàn

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại khoản 5 Điều 5 Thông tư 26/2012/TT-NHNN chính là quy định về chất lượng tài sản. Cụ thể, tổ chức tín dụng (TCTD) cổ phần phải đảm bảo:

Tỷ lệ nợ xấu dưới 3% so với tổng dư nợ tại thời điểm cuối quý trong thời gian 02 (hai) quý liền kề trước quý đề nghị.

Quy định này buộc các ngân hàng thương mại cổ phần, công ty tài chính và công ty cho thuê tài chính phải có lộ trình xử lý nợ xấu thực chất và bền vững thay vì chỉ làm đẹp báo cáo tài chính nhất thời. Việc duy trì tỷ lệ này trong 2 quý liên tiếp cho thấy sự ổn định trong quản trị rủi ro tín dụng của đơn vị đó.

Hàng loạt điều kiện khắt khe về năng lực tài chính và quản trị

Bên cạnh rào cản nợ xấu, các TCTD còn phải đáp ứng một danh sách dài các tiêu chuẩn định lượng và định tính khác quy định tại Điều 5 Thông tư 26/2012/TT-NHNN:

• Thời gian hoạt động: Phải có tối thiểu 02 năm hoạt động tính đến thời điểm đề nghị.
• Vốn điều lệ: Giá trị thực của vốn điều lệ không được thấp hơn mức vốn pháp định.
• Kết quả kinh doanh: Phải có lãi trong 02 năm liền kề trước năm đề nghị, dựa trên cả báo cáo tài chính hợp nhất và riêng lẻ đã được kiểm toán.
• Tuân thủ an toàn: Phải tuân thủ các hạn chế để bảo đảm an toàn theo quy định tại Điều 129 và khoản 1 Điều 130 Luật Các tổ chức tín dụng 2010 liên tục trong 06 tháng.
• Kỷ luật hành chính: Trong 12 tháng trước đó, không bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ với tổng mức phạt từ 30 triệu đồng trở lên.

Quy trình và thủ tục chấp thuận

Theo Điều 7 Thông tư 26/2012/TT-NHNN, TCTD cần gửi 01 bộ hồ sơ đến Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng. Trong thời hạn 40 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, Ngân hàng Nhà nước sẽ ra văn bản chấp thuận hoặc không chấp thuận (có nêu rõ lý do).

Đáng lưu ý, văn bản chấp thuận này chỉ có hiệu lực trong vòng 12 tháng. Nếu quá thời hạn này mà TCTD vẫn chưa thực hiện niêm yết, văn bản sẽ đương nhiên hết hiệu lực. Điều này buộc các ngân hàng phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và quyết tâm cao độ khi đã nộp đơn đề nghị.

Thông tư 26/2012/TT-NHNN chính thức có hiệu lực từ ngày 29/10/2012, thay thế cho Quyết định 787/2004/QĐ-NHNN. Đây là một cột mốc quan trọng trong việc chuẩn hóa các tiêu chuẩn niêm yết cho ngành ngân hàng Việt Nam.