Trong bối cảnh nền kinh tế đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ, việc đảm bảo an sinh xã hội cho các đối tượng yếu thế luôn là ưu tiên hàng đầu của Chính phủ. Bước sang giai đoạn 2025 - 2026, các quy định về tiêu chí hộ nghèo và các gói chính sách hỗ trợ đã có những điều chỉnh quan trọng, mang tính đột phá nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Tiêu chí hộ nghèo 2026: Những thay đổi quan trọng cần lưu ý

Hiện nay, việc xác định hộ nghèo được thực hiện theo phương pháp tiếp cận đa chiều, không chỉ dựa vào thu nhập mà còn xem xét mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản. Theo quy định tại Nghị định 07/2021/NĐ-CP và được bổ sung bởi Nghị định 30/2025/NĐ-CP, tiêu chuẩn hộ nghèo được xác định như sau:

• Khu vực nông thôn: Là hộ gia đình có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ 1,5 triệu đồng trở xuống và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản trở lên.
• Khu vực thành thị: Là hộ gia đình có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ 02 triệu đồng trở xuống và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản trở lên.

Đặc biệt, Nghị định 30/2025/NĐ-CP đã bổ sung tiêu chí xác định người lao động có thu nhập thấp để thực hiện các chính sách hỗ trợ đào tạo nghề. Cụ thể, người lao động có thu nhập thấp là người thuộc hộ gia đình có mức thu nhập bình quân đầu người/tháng từ 2,25 triệu đồng trở xuống (nông thôn) và 3 triệu đồng trở xuống (thành thị).

"Chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo là căn cứ để đo lường và giám sát mức độ thiếu hụt về thu nhập và dịch vụ xã hội cơ bản của người dân; là cơ sở xác định đối tượng để thực hiện các chính sách giảm nghèo, an sinh xã hội."

Các dịch vụ xã hội cơ bản bao gồm 06 dịch vụ: việc làm; y tế; giáo dục; nhà ở; nước sinh hoạt và vệ sinh; thông tin. Việc đánh giá dựa trên 12 chỉ số đo lường cụ thể như trình độ giáo dục, tình trạng đi học của trẻ em, chất lượng nhà ở, diện tích nhà ở, nguồn nước sinh hoạt...

Các chính sách hỗ trợ "vàng" dành cho hộ nghèo năm 2025 - 2026

1. Hỗ trợ 100% chi phí khám, chữa bệnh và thẻ BHYT miễn phí

Đây là một trong những chính sách nhân văn nhất dành cho người nghèo. Theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế, người thuộc hộ nghèo được Nhà nước hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế. Khi đi khám chữa bệnh đúng tuyến, người dân sẽ được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí trong phạm vi hưởng.

Ngoài ra, đối với những người sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, khi tự đi khám chữa bệnh trái tuyến tại bệnh viện tuyến huyện, tuyến tỉnh vẫn được hưởng mức quyền lợi như đúng tuyến.

2. Chính sách miễn, giảm học phí cho học sinh, sinh viên

Để đảm bảo mọi trẻ em đều có cơ hội đến trường, Chính phủ đã ban hành Nghị định 81/2021/NĐ-CP và được sửa đổi bởi Nghị định 97/2023/NĐ-CP. Theo đó:

• Trẻ em học mẫu giáo và học sinh phổ thông có cha mẹ thuộc diện hộ nghèo được miễn 100% học phí.
• Học sinh, sinh viên học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đại học là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo cũng được hưởng chính sách miễn giảm tương ứng.

3. Mức trợ cấp xã hội hàng tháng tăng mạnh từ năm 2025

Một tin vui lớn cho các đối tượng bảo trợ xã hội thuộc hộ nghèo là mức chuẩn trợ giúp xã hội đã được điều chỉnh tăng từ 360.000 đồng lên 500.000 đồng/tháng theo quy định tại Nghị định 76/2024/NĐ-CP. Dựa trên mức chuẩn mới này, các mức trợ cấp cụ thể như sau:

• Người từ đủ 80 tuổi trở lên thuộc hộ nghèo, không có người phụng dưỡng: Hưởng hệ số 2.0 tương đương 1.000.000 đồng/tháng.
• Người từ đủ 60 đến dưới 80 tuổi thuộc hộ nghèo, không có người phụng dưỡng: Hưởng hệ số 1.5 tương đương 750.000 đồng/tháng.
• Trẻ em dưới 3 tuổi thuộc diện hộ nghèo đang sống tại vùng đặc biệt khó khăn: Hưởng hệ số 1.5 tương đương 750.000 đồng/tháng.
• Người đơn thân nghèo đang nuôi con: Hưởng hệ số 1.0 tương đương 500.000 đồng/tháng/con.

Việc tăng mức chuẩn trợ giúp xã hội này đã góp phần quan trọng trong việc giảm bớt gánh nặng kinh tế cho các gia đình nghèo, đặc biệt là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng cao.

4. Hỗ trợ tiền điện sinh hoạt hàng tháng

Mỗi hộ nghèo tiếp tục được hưởng mức hỗ trợ tiền điện cho mục đích sinh hoạt hàng tháng tương đương tiền điện sử dụng 30 kWh tính theo mức giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 1 hiện hành. Mức hỗ trợ này thường được chi trả trực tiếp theo quý, giúp các gia đình tiết kiệm một khoản chi phí thiết yếu hàng tháng.

Trên đây là tổng hợp các quy định mới nhất về tiêu chí hộ nghèo 2026 và các chính sách hỗ trợ đi kèm. Việc nắm vững các quy định này sẽ giúp người dân đảm bảo được quyền lợi chính đáng của mình. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về thủ tục rà soát hộ nghèo hoặc cách thức nhận trợ cấp, quý độc giả vui lòng liên hệ tổng đài 19006192 để được các chuyên gia pháp lý tư vấn chi tiết.