Từ ngày 01/3/2026, hoạt động kinh doanh vận tải hành khách tại Việt Nam sẽ bước vào một giai đoạn quản lý nghiêm ngặt hơn với việc áp dụng Nghị định 336/2025/NĐ-CP. Văn bản này không chỉ kế thừa mà còn siết chặt các chế tài xử phạt nhằm minh bạch hóa thị trường vận tải và bảo vệ quyền lợi tối đa cho người dân.

Taxi "chặt chém" và gian lận đồng hồ cước bị xử lý ra sao?

Một trong những vấn đề gây nhức nhối nhất trong dư luận thời gian qua là tình trạng taxi gian lận cước phí. Theo quy định tại Điều 11 của Nghị định mới, các hành vi như điều khiển xe taxi không có đồng hồ tính tiền hoặc có nhưng không sử dụng theo yêu cầu của khách sẽ bị phạt từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.

Đặc biệt, pháp luật nghiêm cấm mọi hành vi can thiệp làm sai lệch số tiền hiển thị trên đồng hồ. Đối với các loại xe taxi sử dụng phần mềm tính tiền, nếu trên xe không có thiết bị kết nối trực tiếp với hành khách theo quy định cũng sẽ bị xử phạt tương ứng. Ngoài việc nộp phạt, lái xe còn buộc phải trả lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp đã thu của khách hàng.

Quyền lợi hành khách: Không miễn giảm vé bị phạt đến 6 triệu đồng

Nhằm đảm bảo tính nhân văn và thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội, Điều 12 của Nghị định nhấn mạnh việc xử phạt các đơn vị vận tải không thực hiện miễn, giảm giá vé cho các đối tượng ưu tiên. Cụ thể, hành vi không giảm giá vé cho người cao tuổi, người khuyết tật và các đối tượng chính sách sẽ bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với cá nhân và lên đến 6.000.000 đồng đối với tổ chức.

Bên cạnh đó, các đơn vị vận tải cũng cần lưu ý việc thanh toán lại tiền vé cho hành khách đã mua nhưng từ chối chuyến đi trước khi khởi hành (đối với tuyến cố định). Việc chậm trễ hoặc từ chối hoàn tiền không đúng quy định cũng nằm trong khung hình phạt này.

Kinh doanh "chui" không giấy phép: Mức phạt lên tới 32 triệu đồng

Để tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, Luật Đường bộ 2024 và các văn bản hướng dẫn yêu cầu mọi đơn vị kinh doanh vận tải phải có giấy phép hợp lệ. Nghị định 336/2025/NĐ-CP quy định mức phạt cực nặng từ 24.000.000 đồng đến 32.000.000 đồng đối với tổ chức kinh doanh vận tải bằng xe ô tô mà không có Giấy phép kinh doanh vận tải.

Các hành vi như thành lập điểm đón trả khách trái phép (xe dù, bến cóc) hoặc không xây dựng quy trình đảm bảo an toàn giao thông cũng sẽ bị xử lý nghiêm minh với mức phạt tương đương.

Siết chặt dịch vụ cho thuê xe tự lái: Phạt nặng nếu thiếu hợp đồng

Dịch vụ cho thuê xe tự lái đang phát triển mạnh mẽ nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Điều 15 của Nghị định quy định rõ, nếu không ký kết hợp đồng cho thuê phương tiện tự lái, cá nhân có thể bị phạt đến 10.000.000 đồng, trong khi tổ chức bị phạt đến 20.000.000 đồng.

Nghiêm trọng hơn, hành vi cho thuê xe khi người thuê không có Giấy phép lái xe phù hợp hoặc giấy phép đã hết hiệu lực sẽ bị phạt từ 56.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với tổ chức kinh doanh. Đây là lời cảnh báo đanh thép cho các chủ xe trong việc kiểm tra hồ sơ khách hàng trước khi giao phương tiện.

Lời khuyên cho các đơn vị vận tải và người dân

Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 336/2025/NĐ-CP không chỉ giúp các đơn vị kinh doanh tránh được những khoản phạt không đáng có mà còn góp phần xây dựng một hệ thống giao thông an toàn, văn minh. Người dân khi tham gia giao thông hoặc sử dụng dịch vụ vận tải cần chủ động yêu cầu hóa đơn, kiểm tra đồng hồ cước và phản ánh kịp thời các hành vi vi phạm đến cơ quan chức năng.