Ngày 15/01/2022, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 10/2022/NĐ-CP quy định về lệ phí trước bạ, thay thế cho Nghị định 140/2016/NĐ-CP và Nghị định 20/2019/NĐ-CP. Với hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2022, văn bản này mang đến những thay đổi mang tính bước ngoặt, đặc biệt là chính sách ưu đãi cho xe xanh và đơn giản hóa thủ tục hành chính cho người dân.

1. Mở rộng danh mục tài sản chịu lệ phí trước bạ

Bên cạnh các loại tài sản quen thuộc như nhà, đất, súng săn, tàu bay, ô tô, xe máy... quy định tại Điều 3 Nghị định 10/2022/NĐ-CP đã bổ sung và làm rõ hơn các loại phương tiện thủy phải chịu phí.

Cụ thể, đối tượng chịu thuế bao gồm: Tàu theo quy định của pháp luật về giao thông đường thủy nội địa và pháp luật về hàng hải (tàu thủy), kể cả sà lan, ca nô, tàu kéo, tàu đẩy, tàu ngầm, tàu lặn. Điểm mới đáng chú ý là việc loại trừ các đối tượng như ụ nổi, kho chứa nổi và giàn di động khỏi danh sách này, giúp phân định rõ ràng hơn phạm vi áp dụng so với các quy định cũ.

2. Cách tính giá lệ phí trước bạ: Sát thực tế và minh bạch hơn

Nghị định mới đã hoàn thiện cơ chế xác định giá tính lệ phí trước bạ đối với nhiều loại tài sản đặc thù:

• Đối với nhà mua qua đấu giá, đấu thầu: Giá tính lệ phí là giá trúng đấu giá, đấu thầu thực tế ghi trên hóa đơn hoặc văn bản phê duyệt kết quả. Điều này giúp phản ánh đúng giá trị giao dịch thực tế trên thị trường.
• Đối với nhà chung cư: điểm c khoản 1 Điều 7 Nghị định 10/2022/NĐ-CP quy định giá tính phí bao gồm cả giá trị đất được phân bổ. Đây là hướng dẫn quan trọng giúp tháo gỡ vướng mắc trong việc xác định nghĩa vụ tài chính tại các dự án cao tầng.
• Đối với ô tô, xe máy mới phát sinh: Trong trường hợp loại xe chưa có trong bảng giá của Bộ Tài chính, cơ quan thuế sẽ căn cứ vào kiểu loại, nhãn hiệu, tải trọng hoặc số chỗ ngồi để quyết định giá tính phí, đảm bảo tính kịp thời khi thị trường xuất hiện các dòng xe mới.

3. Cú hích cho ô tô điện: Lệ phí trước bạ 0%

Đây có lẽ là điểm mới được mong chờ nhất. Nhằm khuyến khích sử dụng năng lượng sạch, Chính phủ quy định mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô điện chạy pin như sau:

Trong vòng 3 năm kể từ ngày 01/3/2022: Mức thu là 0%.

Trong 2 năm tiếp theo (đến 01/3/2027): Mức thu bằng 50% mức thu đối với ô tô chạy xăng, dầu có cùng số chỗ ngồi.

Quy định này giúp người tiêu dùng tiết kiệm được hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng khi quyết định chuyển sang sử dụng xe điện, góp phần bảo vệ môi trường.

4. Cải cách thủ tục ghi nợ lệ phí trước bạ nhà, đất

Nhằm giảm bớt gánh nặng giấy tờ cho người dân, điểm a khoản 3 Điều 9 Nghị định 10/2022/NĐ-CP đã bãi bỏ yêu cầu nộp các giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng được ghi nợ khi nộp hồ sơ. Thay vào đó, hộ gia đình và cá nhân chỉ cần thực hiện khai và nộp hồ sơ theo quy định chung của pháp luật về quản lý thuế. Sự thay đổi này thể hiện tinh thần hậu kiểm, tin tưởng vào sự tự giác của người nộp thuế.

5. Thêm nhiều trường hợp được miễn lệ phí trước bạ

Nghị định 10/2022/NĐ-CP cũng nhân văn hơn khi bổ sung các trường hợp miễn phí liên quan đến đời sống gia đình:

• Chia tài sản khi ly hôn hoặc hợp nhất tài sản vợ chồng: Tài sản được phân chia theo bản án, quyết định của Tòa án hoặc hợp nhất trong thời kỳ hôn nhân sẽ được miễn lệ phí trước bạ khi đăng ký lại.
• Cấp lại sổ đỏ bị hỏng, mất: Người dân không cần phải kê khai hay làm thủ tục miễn phí khi được cấp lại Giấy chứng nhận do bị mất, rách, ố, nhòe... Đây là một bước tiến lớn trong việc phục vụ nhân dân của cơ quan quản lý.

Tóm lại, Nghị định 10/2022/NĐ-CP không chỉ là văn bản pháp lý thuần túy về thu ngân sách mà còn là công cụ điều tiết kinh tế, khuyến khích tiêu dùng xanh và đẩy mạnh cải cách hành chính. Người dân và doanh nghiệp cần nắm vững các quy định này để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình.