Trong bối cảnh kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV đang diễn ra sôi nổi, một trong những nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt của cử tri và các đại biểu là Dự thảo Luật Đầu tư 2014 sửa đổi. Điểm nhấn đáng chú ý nhất chính là đề xuất chính thức cấm kinh doanh dịch vụ đòi nợ thuê – một ngành nghề vốn gây nhiều nhức nhối trong xã hội thời gian qua.

Mở rộng danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh

Theo quy định hiện hành tại Điều 6 Luật Đầu tư 2014 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2016), Việt Nam đang duy trì danh mục 7 ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh bao gồm:

a) Kinh doanh các chất ma túy quy định tại Phụ lục 1 của Luật này;
b) Kinh doanh các loại hóa chất, khoáng vật quy định tại Phụ lục 2 của Luật này;
c) Kinh doanh mẫu vật các loại thực vật, động vật hoang dã có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên quy định tại Phụ lục 3 của Luật này; mẫu vật các loại động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm Nhóm I có nguồn gốc từ tự nhiên quy định tại Phụ lục 4 của Luật này;
d) Kinh doanh mại dâm;
đ) Mua, bán người, mô, bộ phận cơ thể người;
e) Hoạt động kinh doanh liên quan đến sinh sản vô tính trên người;
g) Kinh doanh pháo nổ.

Tuy nhiên, tại Dự thảo mới nhất trình Quốc hội, Chính phủ đã đề xuất bổ sung thêm Kinh doanh dịch vụ đòi nợ vào danh mục này, nâng tổng số ngành nghề bị cấm lên con số 8. Nếu được thông qua, quy định này dự kiến sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2021.

Vì sao phải "khai tử" dịch vụ đòi nợ thuê?

Lý giải về đề xuất này, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, mặc dù dịch vụ đòi nợ là một loại hình kinh doanh đáp ứng nhu cầu thực tế của chủ nợ, nhưng trong thời gian qua, hoạt động này đã biến tướng nghiêm trọng. Nhiều doanh nghiệp đòi nợ thuê thực chất là các băng nhóm "xã hội đen" núp bóng, sử dụng các biện pháp cưỡng ép, đe dọa, khủng bố tinh thần con nợ và người thân của họ, gây mất an ninh trật tự nghiêm trọng.

Việc cấm kinh doanh dịch vụ này được xem là giải pháp mạnh tay để ngăn chặn tình trạng tín dụng đen và các hành vi vi phạm pháp luật núp bóng kinh doanh hợp pháp. Các đại biểu Quốc hội cho rằng, việc đòi nợ cần được thực hiện thông qua các cơ quan tài phán như Tòa án hoặc Trọng tài thương mại để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật.

Cải cách mạnh mẽ: Bãi bỏ 16 ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Song song với việc siết chặt các ngành nghề nhạy cảm, Dự thảo Luật Đầu tư 2014 sửa đổi cũng thể hiện tinh thần cải cách mạnh mẽ khi đề xuất bãi bỏ 16 ngành nghề ra khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện. Đây là nỗ lực nhằm giảm bớt gánh nặng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và khơi thông nguồn lực đầu tư.

Dưới đây là danh sách các ngành nghề dự kiến sẽ không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện:

Việc loại bỏ các ngành nghề như Logistics, Nhượng quyền thương mại hay Đại lý tàu biển khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích lớn cho các ngành dịch vụ then chốt của nền kinh tế, giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Lời khuyên pháp lý: Các doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực đòi nợ thuê cần chủ động theo dõi sát sao tiến độ thông qua Dự thảo Luật để có phương án chuyển đổi mô hình kinh doanh phù hợp, tránh những rủi ro pháp lý khi luật chính thức có hiệu lực.

Hệ thống Pháp luật