Trong đời sống hàng ngày, không ít trường hợp người dân vì gặp khó khăn tài chính đột xuất đã lựa chọn phương án mang Chứng minh nhân dân (CMND) hoặc thẻ Căn cước công dân (CCCD) đi cầm cố tại các tiệm cầm đồ hoặc các tổ chức tín dụng đen. Tuy nhiên, kể từ đầu năm 2022, hành vi này không còn chỉ là giao dịch dân sự rủi ro mà đã chính thức bị pháp luật siết chặt với mức xử phạt hành chính rất cao.

Việc cầm cố thẻ Căn cước công dân tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và mức phạt nặng (ảnh minh họa)

Bước ngoặt pháp lý từ Nghị định 144/2021/NĐ-CP

Trước đây, Nghị định 167/2013/NĐ-CP vốn không quy định cụ thể mức phạt đối với hành vi cầm cố, thế chấp CMND hay CCCD. Điều này vô hình trung tạo ra một kẽ hở khiến hoạt động này diễn ra khá phổ biến tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ cầm đồ.

Tuy nhiên, cục diện đã thay đổi hoàn toàn khi Chính phủ ban hành Nghị định 144/2021/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/01/2022). Nghị định mới này đã bổ sung các quy định chi tiết nhằm bảo vệ tính bảo mật và quyền sở hữu đối với giấy tờ tùy thân của công dân, đồng thời ngăn chặn các hành vi lợi dụng giấy tờ này vào mục đích bất hợp pháp.

Chi tiết mức phạt đối với hành vi cầm cố, thế chấp CCCD

Cụ thể, căn cứ theo quy định tại điểm c khoản 4 Điều 10 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, mức phạt tiền đối với hành vi này được quy định như sau:

"4. Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

...
c) Thế chấp, cầm cố, nhận cầm cố Giấy chứng minh nhân dân, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân;"

Như vậy, không chỉ người mang thẻ đi cầm cố bị phạt mà ngay cả các chủ tiệm cầm đồ, cá nhân nhận cầm cố các loại giấy tờ này cũng sẽ đối mặt với mức phạt tương đương. Đây là một biện pháp mạnh tay nhằm triệt tiêu nguồn cầu của dịch vụ cầm cố giấy tờ tùy thân.

Hành vi dùng CCCD để vay tiền hoặc cầm cố sẽ bị xử phạt từ 4 đến 6 triệu đồng (ảnh minh họa)

Các hành vi vi phạm khác liên quan đến thẻ Căn cước cần lưu ý

Bên cạnh hành vi cầm cố, Nghị định 144/2021/NĐ-CP còn liệt kê hàng loạt các vi phạm khác liên quan đến CMND/CCCD với mức phạt nghiêm khắc:

• Làm giả giấy tờ: Hành vi làm giả Giấy CMND, CMND, thẻ CCCD hoặc Giấy xác nhận số CMND (nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự) cũng bị phạt từ 4 - 6 triệu đồng.
• Sử dụng giấy tờ giả: Việc sử dụng các loại giấy tờ giả nêu trên để thực hiện giao dịch hoặc đối phó với cơ quan chức năng sẽ bị xử phạt cùng mức tiền từ 4 - 6 triệu đồng.
• Mua bán, cho thuê: Các hành vi mua, bán, thuê hoặc cho thuê Giấy CMND, CMND hoặc thẻ CCCD đều nằm trong khung phạt từ 4 - 6 triệu đồng.
• Mượn, cho mượn trái phép: Hành vi mượn hoặc cho mượn giấy tờ tùy thân để thực hiện các hành vi trái quy định của pháp luật cũng sẽ bị xử lý nghiêm.

Ngoài ra, đối với những hành vi nhẹ hơn như không thực hiện đúng quy định về cấp, đổi, cấp lại thẻ CCCD, người dân có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Thẻ CCCD gắn chíp hiện nay chứa đựng rất nhiều thông tin cá nhân quan trọng và được tích hợp nhiều tiện ích dịch vụ công. Việc cầm cố thẻ không chỉ khiến bạn đối mặt với án phạt hành chính mà còn tiềm ẩn nguy cơ bị đánh cắp thông tin cá nhân để thực hiện các khoản vay tín dụng đen hoặc các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản khác.

Người dân cần nâng cao ý thức bảo quản giấy tờ tùy thân, tuyệt đối không dùng CMND/CCCD làm tài sản thế chấp trong các giao dịch dân sự không chính thống. Trong trường hợp bị mất thẻ, cần nhanh chóng trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn thủ tục cấp lại và ngăn chặn các rủi ro phát sinh.

Nếu bạn đang gặp vướng mắc về các thủ tục hành chính hoặc cần tư vấn sâu hơn về các quy định của Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hãy liên hệ ngay với các chuyên gia pháp lý để được hỗ trợ kịp thời.