Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9516:2012 quy định phương pháp đo quang phổ để xác định hàm lượng phospho trong thực phẩm. Đây là một phương pháp phân tích hóa lý quan trọng, giúp kiểm soát chất lượng và hàm lượng dinh dưỡng của các sản phẩm thực phẩm lưu thông trên thị trường. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của phương pháp phân tích:

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng phospho tổng số trong các loại thực phẩm bằng phương pháp đo quang phổ.
• Phương pháp này áp dụng cho nhiều loại nền mẫu thực phẩm khác nhau, đảm bảo độ chính xác và độ lặp lại cao trong các phòng thử nghiệm tiêu chuẩn.

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần kết hợp tham chiếu với các tài liệu kỹ thuật và tiêu chuẩn liên quan:

• Các tài liệu viện dẫn bao gồm các tiêu chuẩn về nước dùng trong phòng thử nghiệm (ví dụ: TCVN 4851 hoặc ISO 3696) nhằm đảm bảo chất lượng nước sử dụng không làm ảnh hưởng đến kết quả đo.
• Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

Nguyên tắc cốt lõi của phương pháp đo quang phổ xác định phospho được mô tả chi tiết như sau:

• Quá trình vô cơ hóa mẫu: Mẫu thử được phân hủy hoàn toàn (vô cơ hóa) bằng phương pháp tro hóa khô trong lò nung ở nhiệt độ cao hoặc tro hóa ướt bằng các axit mạnh (như axit sulfuric, axit nitric kết hợp với chất oxy hóa mạnh như hydro peroxit) để chuyển hóa toàn bộ các hợp chất chứa phospho thành dạng phosphat vô cơ hòa tan.
• Phản ứng tạo màu: Phosphat trong dung dịch sau phân hủy được cho phản ứng với thuốc thử thích hợp (thường là amoni molybdat và amoni metavanadat) trong môi trường axit để tạo thành phức chất màu vàng phosphovanadomolybdate, hoặc tạo phức chất màu xanh molybden bằng cách khử phức chất phosphomolybdat bằng chất khử thích hợp.
• Đo quang phổ: Tiến hành đo độ hấp thụ quang của dung dịch phức chất màu thu được bằng máy đo quang phổ ở bước sóng xác định (thường là khoảng 430 nm đối với phức màu vàng hoặc khoảng 820 nm đối với phức màu xanh) để xác định nồng độ phospho dựa trên đường chuẩn đã dựng sẵn.

Yêu cầu về hóa chất và thuốc thử sử dụng trong quá trình phân tích phải đảm bảo độ tinh khiết hóa học cao:

• Nước dùng trong phân tích: Phải là nước cất hoặc nước có độ tinh khiết tương đương, không chứa phospho và các tạp chất gây nhiễu.
• Các axit mạnh: Axit sulfuric đậm đặc, axit nitric đậm đặc hoặc axit clohydric đậm đặc, đạt tiêu chuẩn tinh khiết phân tích (AR).
• Thuốc thử tạo màu: Dung dịch amoni molybdat, dung dịch amoni metavanadat hoặc các chất khử tương ứng được chuẩn bị theo tỷ lệ quy định để phục vụ phản ứng tạo phức màu.
• Dung dịch phospho tiêu chuẩn: Được chuẩn bị từ kali dihydro phosphat (KH2PO4) đã được sấy khô ở nhiệt độ quy định để làm chất chuẩn gốc, từ đó pha loãng thành các dung dịch tiêu chuẩn có nồng độ khác nhau nhằm dựng đường chuẩn.