Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13281:2021 về Thực phẩm - Xác định hàm lượng Fructan bằng phương pháp Enzym-Quang phổ được ban hành năm 2021, quy định phương pháp phân tích hóa sinh nhằm xác định chính xác hàm lượng fructan trong các sản phẩm thực phẩm.

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các phòng thử nghiệm thực phẩm, các cơ quan quản lý chất lượng, cùng các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm có nhu cầu kiểm nghiệm và công bố hàm lượng fructan (bao gồm inulin và oligofructose) trong sản phẩm.

Phạm vi áp dụng và tài liệu viện dẫn (Điều 1 và Điều 2)

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn quy định phương pháp enzym-quang phổ để xác định hàm lượng fructan trong thực phẩm. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả đối với các sản phẩm thực phẩm bổ sung, thực phẩm dinh dưỡng và các nguyên liệu chứa fructan.
• Tài liệu viện dẫn: Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn là bộ phận cấu thành không thể tách rời. Khi áp dụng tiêu chuẩn, cần tham chiếu đến các phiên bản mới nhất của các tài liệu viện dẫn liên quan đến phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử.

Thuật ngữ, định nghĩa và nguyên tắc phương pháp (Điều 3 và Điều 4)

• Thuật ngữ và định nghĩa: Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành về fructan, các liên kết hóa học đặc trưng và các hoạt độ enzym được sử dụng trong quá trình phân tích.
• Nguyên tắc của phương pháp: Phương pháp dựa trên nguyên lý thủy phân chọn lọc. Ban đầu, các đường tự do (như glucose, fructose, sucrose) và tinh bột trong mẫu được loại bỏ hoặc chuyển hóa bằng các enzym thích hợp. Sau đó, fructan được thủy phân hoàn toàn bằng enzym fructanase (hoặc hỗn hợp exo-inulinase và endo-inulinase) thành fructose và glucose. Hàm lượng đường khử giải phóng ra được xác định bằng phương pháp đo quang phổ sau khi tạo màu với thuốc thử đặc trưng, từ đó tính toán ra hàm lượng fructan ban đầu.

Yêu cầu kỹ thuật đối với thiết bị và hóa chất

• Sử dụng các loại enzym có độ tinh khiết cao, không lẫn các hoạt tính enzym tạp có thể ảnh hưởng đến kết quả đo.
• Thiết bị đo quang phổ phải đảm bảo độ chính xác ở bước sóng quy định để đo độ hấp thụ của phức màu tạo thành.
• Các dụng cụ thủy tinh và thiết bị hỗ trợ (như bể điều nhiệt, máy ly tâm) phải được hiệu chuẩn định kỳ theo quy định.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13281:2021 có hiệu lực kể từ ngày ban hành và là căn cứ kỹ thuật quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng dinh dưỡng của thực phẩm tại Việt Nam.