Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7923:2008 quy định phương pháp xác định tổng số vi sinh vật hiếu khí trong thực phẩm bằng cách sử dụng bộ lọc màng kẻ ô vuông kỵ nước (HGMF). Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này, bao gồm phạm vi áp dụng, tài liệu viện dẫn, thuật ngữ định nghĩa và nguyên tắc thực hiện.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của phương pháp thử nghiệm:

• Phương pháp này áp dụng cho việc định lượng tổng số vi sinh vật hiếu khí có trong các loại thực phẩm và thức ăn chăn nuôi.
• Sử dụng kỹ thuật màng lọc kẻ ô vuông kỵ nước (Hydrophobic Grid Membrane Filter - HGMF) giúp tối ưu hóa việc đếm số lượng vi sinh vật, đặc biệt hiệu quả đối với các mẫu có mật độ vi sinh vật cao hoặc chứa các chất gây nhiễu.
• Tiêu chuẩn này có thể áp dụng cho hầu hết các sản phẩm thực phẩm tiêu dùng, nguyên liệu bán thành phẩm và các sản phẩm nông nghiệp khác.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần phải tham chiếu và phối hợp sử dụng với các tài liệu tiêu chuẩn liên quan sau đây:

• Các tiêu chuẩn về hướng dẫn chung về chuẩn bị mẫu thử, huyền phù ban đầu và các dung dịch pha loãng thập phân để kiểm tra vi sinh vật (như chuỗi tiêu chuẩn TCVN 6507 hoặc ISO 6887).
• Các tiêu chuẩn về nguyên tắc chung trong kiểm tra vi sinh vật thực phẩm (như TCVN 6404 hoặc ISO 7218) nhằm đảm bảo tính thống nhất về điều kiện phòng thí nghiệm và kỹ thuật thao tác vô trùng.
• Các tài liệu viện dẫn này được áp dụng phiên bản mới nhất tại thời điểm thực hiện thử nghiệm để đảm bảo tính cập nhật pháp lý và kỹ thuật.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra định nghĩa cốt lõi để thống nhất cách hiểu và đánh giá kết quả:

• Vi sinh vật hiếu khí (Aerobic microorganisms): Là các vi sinh vật phát triển và hình thành các khuẩn lạc có thể nhìn thấy được hoặc tạo ra phản ứng màu trên bộ lọc màng kẻ ô vuông kỵ nước dưới các điều kiện ủ hiếu khí được quy định cụ thể trong tiêu chuẩn này.
• Bộ lọc màng kẻ ô vuông kỵ nước (HGMF): Là loại màng lọc chuyên dụng được chia thành nhiều ô vuông nhỏ bằng các đường kẻ chất liệu kỵ nước, giúp ngăn chặn sự lan rộng của các khuẩn lạc và tạo điều kiện cho việc đếm số lượng dựa trên xác suất thống kê.

- Điều 4: Nguyên tắc của phương pháp

Phương pháp xác định tổng số vi sinh vật hiếu khí bằng HGMF dựa trên các nguyên tắc kỹ thuật cơ bản sau:

• Chuẩn bị mẫu và pha loãng: Mẫu thử được đồng nhất hóa và pha loãng theo các tỷ lệ thập phân thích hợp bằng dung dịch pha loãng tiêu chuẩn để đảm bảo mật độ vi sinh vật phù hợp với khả năng lọc và đếm của màng.
• Lọc mẫu: Một thể tích xác định của dung dịch mẫu đã pha loãng được lọc qua bộ lọc màng kẻ ô vuông kỵ nước (HGMF). Các vi sinh vật có trong mẫu sẽ bị giữ lại trên bề mặt của các ô vuông trên màng lọc.
• Ủ ấm: Màng lọc sau khi lọc được đặt lên bề mặt của môi trường dinh dưỡng thạch thích hợp (thường là thạch đếm đĩa hoặc môi trường chuyên dụng tương đương) và tiến hành ủ ở nhiệt độ quy định (thường là 30 độ C hoặc 35 độ C) trong khoảng thời gian xác định (thường là 48 giờ) trong điều kiện hiếu khí.
• Đếm và tính kết quả: Sau thời gian ủ, tiến hành đếm số lượng các ô vuông có chứa khuẩn lạc phát triển (ô vuông dương tính). Kết quả tổng số vi sinh vật hiếu khí được tính toán dựa trên số lượng ô vuông dương tính bằng cách áp dụng công thức toán học hoặc bảng chuyển đổi giá trị số có khả năng nhất (MPN - Most Probable Number) dành riêng cho màng HGMF.