Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8141:2009

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8141:2009 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 2294:1974. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp chuẩn (phương pháp trọng tài) để xác định hàm lượng phospho tổng số trong thịt và các sản phẩm từ thịt. Đây là công cụ kỹ thuật quan trọng giúp các cơ quan kiểm nghiệm và doanh nghiệp kiểm soát chất lượng sản phẩm, phát hiện việc lạm dụng các chất phụ gia chứa phosphat trong quá trình chế biến thực phẩm.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng phospho tổng số đối với:

• Tất cả các loại thịt tươi, thịt đông lạnh và thịt bán chế phẩm.
• Các sản phẩm thịt đã qua chế biến, bao gồm cả các sản phẩm có chứa thành phần không phải là thịt (như tinh bột, rau, gia vị).

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn các tài liệu kỹ thuật sau:

• TCVN 4851 (ISO 3696) về nước dùng cho phân tích phòng thí nghiệm, yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.
• TCVN 5669 (ISO 3100-1) về thịt và sản phẩm thịt, hướng dẫn lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử.

Nguyên tắc của phương pháp (Điều 3)

Phương pháp chuẩn độ xác định hàm lượng phospho tổng số dựa trên quy trình kỹ thuật gồm các bước cốt lõi sau:

• Vô cơ hóa mẫu thử: Tiến hành phân hủy hoàn toàn chất hữu cơ trong mẫu bằng cách đun sôi với hỗn hợp axit nitric và axit sulfuric (hoặc bằng phương pháp tro hóa khô) để chuyển hóa toàn bộ các hợp chất chứa phospho thành dạng orthophosphat.
• Tạo kết tủa: Cho orthophosphat phản ứng với thuốc thử quinoline molybdat trong môi trường axit mạnh để tạo thành kết tủa quinoline phosphomolybdat màu vàng đặc trưng.
• Lọc và rửa kết tủa: Tiến hành lọc lấy kết tủa và rửa sạch bằng nước cất cho đến khi loại bỏ hoàn toàn lượng axit dư thừa.
• Chuẩn độ: Hòa tan kết tủa thu được bằng một lượng dư dung dịch natri hydroxit tiêu chuẩn đã biết trước nồng độ. Sau đó, chuẩn độ lượng natri hydroxit dư bằng dung dịch axit clohydric tiêu chuẩn với chỉ thị màu thích hợp để tính ra hàm lượng phospho tổng số.

Thuốc thử và vật liệu thử (Điều 4)

Tiêu chuẩn yêu cầu sử dụng các hóa chất tinh khiết phân tích và nước cất hoặc nước có độ tinh khiết tương đương:

• Axit nitric (density khoảng 1,40 g/ml): Sử dụng để vô cơ hóa mẫu và tạo môi trường phản ứng.
• Axit sulfuric (density khoảng 1,84 g/ml): Tác nhân phối hợp phân hủy mẫu hữu cơ.
• Thuốc thử quinoline molybdat: Được chuẩn bị từ natri molybdat dihydrat, quinoline tinh khiết và axit clohydric theo tỷ lệ nghiêm ngặt để làm tác nhân kết tủa đặc hiệu cho phospho.
• Dung dịch natri hydroxit chuẩn (0,5 N hoặc 0,1 N): Dùng để hòa tan kết tủa quinoline phosphomolybdat.
• Dung dịch axit clohydric chuẩn (0,5 N hoặc 0,1 N): Dùng để chuẩn độ ngược lượng kiềm dư.
• Chỉ thị màu hỗn hợp: Sử dụng hỗn hợp phenolphtalein và thymol xanh (hoặc chỉ thị màu tương đương) để xác định chính xác điểm cuối của quá trình chuẩn độ.