Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5689:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5689:2013 về Nhiên liệu điêzen (DO) – Yêu cầu kỹ thuật do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC28 Sản phẩm dầu mỏ và chất bôi trơn biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các chỉ tiêu chất lượng và phương pháp thử tương ứng đối với nhiên liệu điêzen lưu thông và sử dụng tại Việt Nam.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng cho nhiên liệu điêzen (DO) dùng cho động cơ điêzen tốc độ cao, được sử dụng rộng rãi trong các phương tiện giao thông vận tải đường bộ, đường thủy, cũng như các thiết bị động lực khác trong ngành công nghiệp và nông nghiệp.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là nền tảng bắt buộc để thực hiện việc thử nghiệm và đánh giá chất lượng nhiên liệu điêzen. Hệ thống tài liệu viện dẫn bao gồm:

• Các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) liên quan đến phương pháp lấy mẫu, xác định điểm chớp cháy, hàm lượng lưu huỳnh, trị số xêtan, độ nhớt động học, hàm lượng nước, cặn cacbon, tro, và độ ăn mòn lá đồng.
• Các tiêu chuẩn ASTM (Hiệp hội Thử nghiệm và Vật liệu Mỹ) được áp dụng để xác định các chỉ tiêu kỹ thuật chuyên biệt khi chưa có tiêu chuẩn quốc gia tương đương.
• Các tiêu chuẩn ISO quốc tế về sản phẩm dầu mỏ và các phương pháp thử nghiệm liên quan.

Điều 3: Phân loại nhiên liệu điêzen

Nhiên liệu điêzen (DO) theo tiêu chuẩn này được phân loại dựa trên hàm lượng lưu huỳnh (tính theo phần triệu khối lượng - ppm hoặc phần trăm khối lượng), cụ thể bao gồm các loại chính sau:

• Nhiên liệu điêzen có hàm lượng lưu huỳnh không lớn hơn 50 mg/kg (50 ppm), ký hiệu là DO 0,005S.
• Nhiên liệu điêzen có hàm lượng lưu huỳnh không lớn hơn 500 mg/kg (500 ppm), ký hiệu là DO 0,05S.
• Nhiên liệu điêzen có hàm lượng lưu huỳnh không lớn hơn 2500 mg/kg (2500 ppm), ký hiệu là DO 0,25S.

Điều 4: Yêu cầu kỹ thuật và Phương pháp thử

Nhiên liệu điêzen phải đáp ứng đầy đủ các giới hạn quy định đối với các chỉ tiêu chất lượng cốt lõi dưới đây, được xác định bằng các phương pháp thử tiêu chuẩn tương ứng:

• Trị số xêtan (Cetane number): Chỉ số đặc trưng cho khả năng tự bốc cháy của nhiên liệu, đảm bảo động cơ khởi động dễ dàng và vận hành êm ái.
• Chỉ số xêtan (Cetane index): Chỉ số tính toán dựa trên khối lượng riêng và các điểm chưng cất, dùng để ước lượng trị số xêtan thực tế của nhiên liệu.
• Nhiệt độ chưng cất (Distillation temperature): Quy định giới hạn nhiệt độ thu hồi ở các mức thể tích khác nhau (ví dụ: nhiệt độ thu hồi 90% thể tích), ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bay hơi và quá trình cháy trong buồng động cơ.
• Độ nhớt động học ở 40 độ C: Đảm bảo khả năng lưu thông ổn định của nhiên liệu trong hệ thống dẫn và khả năng bôi trơn hiệu quả cho bơm cao áp.
• Điểm chớp cháy cốc kín (Flash point): Chỉ tiêu an toàn phòng chống cháy nổ trong quá trình vận chuyển, tồn trữ và sử dụng nhiên liệu.
• Hàm lượng lưu huỳnh: Giới hạn nghiêm ngặt nhằm giảm thiểu mài mòn ăn mòn động cơ và hạn chế tối đa lượng khí thải độc hại gây ô nhiễm môi trường.
• Độ ăn mòn lá đồng: Đánh giá mức độ ăn mòn hóa học của nhiên liệu đối với các chi tiết kim loại bằng đồng và hợp kim đồng trong hệ thống nhiên liệu.
• Hàm lượng tro và cặn cacbon: Giới hạn lượng chất không cháy và cặn bám sinh ra sau quá trình cháy, tránh hiện tượng nghẹt vòi phun và đóng cặn buồng đốt.
• Hàm lượng nước và tạp chất dạng hạt: Đảm bảo độ sạch của nhiên liệu, ngăn ngừa hiện tượng tắc nghẽn bộ lọc và mài mòn các chi tiết chính xác của hệ thống phun.
• Khối lượng riêng ở 15 độ C: Chỉ số kỹ thuật quan trọng phục vụ cho việc tính toán thể tích, khối lượng trong giao nhận và thương mại.