Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13268-6:2022 về Bảo vệ thực vật - Phương pháp điều tra sinh vật gây hại - Phần 6: Nhóm cây hoa, cây cảnh được ban hành năm 2022, quy định các nguyên tắc, phương pháp và quy trình kỹ thuật nhằm điều tra, phát hiện, theo dõi diễn biến các loại sinh vật gây hại và sinh vật có ích trên nhóm cây hoa và cây cảnh tại Việt Nam.

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ thực vật, các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động điều tra, giám sát, nghiên cứu và phòng trừ sinh vật gây hại trên các loại cây hoa (như hoa hồng, hoa cúc, hoa lan, hoa ly, hoa đồng tiền...) và các loại cây cảnh gieo trồng tập trung hoặc phân tán trên phạm vi toàn quốc.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

• Quy định chi tiết phương pháp điều tra phát hiện, điều tra định kỳ và điều tra bổ sung các loài sinh vật gây hại chính, sinh vật có ích trên nhóm cây hoa và cây cảnh.
• Áp dụng cho cả các vùng sản xuất hoa, cây cảnh tập trung, nhà màng, nhà lưới, cũng như các khu vực trồng phân tán, hộ gia đình hoặc công viên, đô thị.

Tài liệu viện dẫn liên quan (Điều 2)

• Các tài liệu viện dẫn là bộ phận không thể tách rời khi áp dụng tiêu chuẩn này. Trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng theo phiên bản mới nhất.
• Liên kết chặt chẽ với các tiêu chuẩn quốc gia khác về kiểm dịch thực vật, phương pháp lấy mẫu và giám định sinh vật hại để đảm bảo tính đồng bộ và chính xác trong quá trình thực hiện.

Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi (Điều 3)

• Sinh vật gây hại: Là các loài côn trùng, nhện, nấm bệnh, vi khuẩn, virus, tuyến trùng, cỏ dại và các sinh vật khác gây hại cho cây hoa, cây cảnh.
• Sinh vật có ích (thiên địch): Là các loài côn trùng ký sinh, côn trùng ăn thịt, nấm đối kháng, vi khuẩn có lợi và các sinh vật khác có tác dụng khống chế sinh vật gây hại.
• Mật độ sinh vật hại: Số lượng cá thể sinh vật hại tính trên một đơn vị diện tích (mét vuông), trên một đơn vị bộ phận của cây (lá, cành, bông) hoặc trên một mẫu điều tra.
• Tỷ lệ hại: Tỷ lệ phần trăm số bộ phận bị hại (lá, cành, hoa, cây) so với tổng số bộ phận điều tra.
• Chỉ số hại: Chỉ số biểu thị mức độ tác hại của sinh vật gây hại trên cây trồng, được tính toán dựa trên tỷ lệ hại và cấp hại của từng bộ phận điều tra.

Yêu cầu về thiết bị, dụng cụ và hóa chất phục vụ điều tra (Điều 4)

• Dụng cụ điều tra ngoài thực địa: Kính lúp cầm tay (độ phóng đại tối thiểu 10 lần), vợt bắt côn trùng, khay gõ (màu sáng để dễ quan sát), thước dây, kéo cắt cành, túi nilon các kích cỡ để chứa mẫu, nhãn treo, bút viết kính, sổ ghi chép thực địa và bản đồ hoặc sơ đồ vùng điều tra.
• Thiết bị định vị và lưu trữ: Máy định vị GPS hoặc thiết bị di động có chức năng định vị tọa độ, máy ảnh hoặc điện thoại thông minh có chức năng chụp ảnh cận cảnh để ghi nhận triệu chứng gây hại và hình thái sinh vật.
• Hóa chất bảo quản mẫu: Cồn (70%, 90%), formalin, nước cất, bông gòn và các lọ thủy tinh hoặc lọ nhựa chuyên dụng có nắp đậy kín để bảo quản mẫu côn trùng, mẫu bệnh hại trước khi đưa về phòng thí nghiệm giám định.
• Yêu cầu kỹ thuật đối với dụng cụ: Tất cả các dụng cụ thu mẫu và chứa mẫu phải được làm sạch, khử trùng trước và sau khi sử dụng để tránh lây nhiễm chéo giữa các khu vực điều tra khác nhau.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13268-6:2022 có hiệu lực kể từ ngày ban hành, thay thế hoặc bổ sung các hướng dẫn kỹ thuật trước đây nhằm chuẩn hóa quy trình bảo vệ thực vật đối với ngành sản xuất hoa và cây cảnh đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam.