Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8593:2011 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 5954:2007, quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm thép lá cacbon cán nguội được sản xuất theo yêu cầu độ cứng. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu nội dung từ Phần mở đầu đến hết Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Phần mở đầu: Giới thiệu chung

TCVN 8593:2011 (ISO 5954:2007) do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 17 "Thép" biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này thiết lập một hệ thống quy chuẩn kỹ thuật thống nhất nhằm đánh giá chất lượng thép lá cacbon cán nguội dựa trên tiêu chí độ cứng, phục vụ cho các ngành công nghiệp chế tạo, cơ khí và xây dựng đòi hỏi tính chính xác cao về cơ lý tính của vật liệu.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn, đối tượng và điều kiện áp dụng của tiêu chuẩn đối với các sản phẩm thép trên thị trường:

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho sản phẩm thép lá cacbon cán nguội có độ dày từ 0,36 mm trở lên, được cung cấp dưới dạng cuộn hoặc tấm cắt phẳng.
• Sản phẩm thép thuộc phạm vi tiêu chuẩn này được sản xuất và phân loại dựa trên các yêu cầu cụ thể về độ cứng, phù hợp cho các ứng dụng mà thép phải trải qua quá trình uốn, tạo hình nguội mức độ trung bình hoặc các ứng dụng cơ khí yêu cầu kiểm soát chặt chẽ độ cứng bề mặt.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các loại thép cán nguội có yêu cầu đặc biệt về độ bền kéo, giới hạn chảy, độ giãn dài hoặc các đặc tính dập sâu đã được quy định tại các tiêu chuẩn khác, trừ khi có sự thỏa thuận đặc biệt giữa nhà sản xuất và người mua tại thời điểm đặt hàng.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, việc viện dẫn các tài liệu tiêu chuẩn quốc tế sau đây là bắt buộc. Khi các tài liệu viện dẫn này có sự thay đổi hoặc sửa đổi, các bên liên quan cần cập nhật phiên bản mới nhất:

• Các tiêu chuẩn về phương pháp thử độ cứng Rockwell (thang đo HRB, HR30T) và thử độ cứng Vickers (HV) đối với vật liệu kim loại.
• Các tiêu chuẩn quy định về dung sai kích thước, hình dạng và độ phẳng của sản phẩm thép lá cán nguội cán phẳng.
• Các tiêu chuẩn hướng dẫn về quy trình lấy mẫu, chuẩn bị mẫu thử và phương pháp xác định thành phần hóa học của thép cacbon.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn thiết lập hệ thống thuật ngữ chuyên ngành nhằm đảm bảo tính thống nhất trong cách hiểu giữa nhà sản xuất, đơn vị kiểm định và khách hàng:

• Thép lá cacbon cán nguội (Cold-reduced carbon steel sheet): Là sản phẩm thép được sản xuất từ thép cuộn cán nóng đã được tẩy gỉ bằng axit, sau đó được cán giảm độ dày trên máy cán nguội đến kích thước yêu cầu, tiếp theo là quá trình ủ nhiệt và cán nắn phẳng (nếu có) để đạt được cơ tính mong muốn.
• Độ cứng (Hardness): Khả năng kháng lại sự biến dạng dẻo cục bộ của bề mặt thép khi chịu lực tác động từ một mũi đâm tiêu chuẩn (bi thép hoặc kim cương) dưới một tải trọng xác định.
• Cán nắn phẳng (Skin pass / Temper rolling): Quá trình cán nguội nhẹ sau khi ủ nhằm mục đích kiểm soát độ bóng bề mặt, cải thiện độ phẳng và đạt được độ cứng yêu cầu, đồng thời hạn chế hiện tượng xuất hiện vạch kéo khi tạo hình.

Điều 4: Phân loại và Điều kiện sản xuất

Điều khoản này quy định chi tiết về cách thức phân loại thép và các yêu cầu kỹ thuật nền tảng trong quá trình chế tạo:

• Phân loại theo trạng thái độ cứng: Thép lá cán nguội theo tiêu chuẩn này được chia thành các cấp độ cứng khác nhau (ví dụ: trạng thái mềm, bán cứng, cứng 1/4, cứng 1/2, hoặc cứng hoàn toàn). Mỗi cấp độ tương ứng với một khoảng giá trị độ cứng Rockwell hoặc Vickers cụ thể được quy định trong các bảng tiêu chuẩn đi kèm.
• Thành phần hóa học: Thép phải được sản xuất từ mác thép cacbon lặng hoặc thép sôi, đảm bảo hàm lượng các nguyên tố hóa học như Cacbon (C), Mangan (Mn), Phốt pho (P) và Lưu huỳnh (S) nằm trong giới hạn cho phép để không làm ảnh hưởng tiêu cực đến độ cứng và khả năng gia công của sản phẩm.
• Chất lượng bề mặt: Bề mặt của thép lá cán nguội phải sạch, không được có các khuyết tật có hại cho quá trình sử dụng cuối cùng như nứt nẻ, rỗ sâu, hoặc gỉ sét. Tuy nhiên, do đặc thù của quá trình cán nguội theo yêu cầu độ cứng, các vết xước nhẹ hoặc vết trục cán không làm ảnh hưởng đến tính năng cơ lý của sản phẩm vẫn được chấp nhận.
• Dung sai kích thước: Độ dày, chiều rộng, chiều dài và độ phẳng của thép lá phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về dung sai được thỏa thuận hoặc viện dẫn theo các tiêu chuẩn kích thước hiện hành.