Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8095-446:2010

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8095-446:2010 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC 60050-446:1983, quy định về Từ vựng kỹ thuật điện quốc tế - Phần 446: Rơle điện. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng nhằm thống nhất hệ thống thuật ngữ, định nghĩa và khái niệm chuyên ngành liên quan đến các loại rơle điện được sử dụng trong hệ thống điện và thiết bị điện tử. Việc chuẩn hóa này giúp các kỹ sư, nhà sản xuất và cơ quan kiểm định có một ngôn ngữ kỹ thuật chung, chính xác, tránh những sai sót trong thiết kế, vận hành và thử nghiệm thiết bị.

Mục 446-11: Thuật ngữ chung

• Cung cấp các định nghĩa cơ bản nhất về rơle điện, phân loại rơle theo nguyên lý hoạt động và chức năng nhiệm vụ trong hệ thống.
• Xác định các khái niệm nền tảng để phân biệt giữa rơle bảo vệ, rơle điều khiển, rơle trung gian và các thiết bị tự động hóa liên quan khác.
• Thiết lập cơ sở lý thuyết ban đầu cho việc nghiên cứu và ứng dụng rơle trong thực tế kỹ thuật điện.

Mục 446-12: Thuật ngữ liên quan đến cấp điện (cấp điện đầu vào và cấp điện phụ)

• Định nghĩa rõ ràng về đại lượng cấp điện đầu vào, bao gồm các thông số dòng điện, điện áp hoặc các tín hiệu vật lý khác kích thích rơle hoạt động.
• Phân biệt giữa nguồn cấp điện đầu vào (tín hiệu đo lường hoặc kích khởi) và nguồn cấp điện phụ (nguồn nuôi mạch điện tử, cuộn hút hoặc các bộ phận chức năng bên trong rơle).
• Quy định các thuật ngữ về điều kiện cấp điện tiêu chuẩn, giới hạn vận hành an toàn của nguồn cấp để đảm bảo rơle hoạt động ổn định và không bị hư hỏng.

Mục 446-13: Thuật ngữ liên quan đến trạng thái và hoạt động của một rơle

• Mô tả các trạng thái vật lý và trạng thái làm việc của rơle như trạng thái tác động, trạng thái trở về (khôi phục), trạng thái tĩnh và trạng thái quá độ.
• Định nghĩa các quá trình chuyển đổi trạng thái, cơ chế phản ứng của rơle khi đại lượng đầu vào thay đổi vượt qua ngưỡng thiết lập.
• Làm rõ khái niệm về sự tác động sai, tác động chậm hoặc không tác động của rơle trong các điều kiện vận hành thực tế.

Mục 446-14: Thuật ngữ liên quan đến đại lượng hoặc yếu tố ảnh hưởng

• Xác định các đại lượng ảnh hưởng từ môi trường bên ngoài hoặc từ hệ thống điện như nhiệt độ, độ ẩm, tần số, sóng hài, và nhiễu điện từ.
• Định nghĩa các yếu tố ảnh hưởng có thể làm thay đổi đặc tính vận hành, sai số hoặc làm giảm tuổi thọ của rơle.
• Quy định các thuật ngữ về giới hạn cho phép của các đại lượng ảnh hưởng mà rơle vẫn phải đảm bảo hoạt động bình thường theo thiết kế.

Mục 446-15: Thuật ngữ liên quan đến rơle đo

• Tập trung vào các thuật ngữ chuyên biệt dành cho rơle đo - loại rơle hoạt động dựa trên việc đo lường và so sánh trị số của đại lượng đặc trưng với ngưỡng cài đặt.
• Định nghĩa về dải làm việc của đại lượng cấp điện đầu vào (hoặc đại lượng đặc trưng), trong đó xác định rõ phần dải làm việc mà rơle phải thỏa mãn đầy đủ các yêu cầu khắt khe về độ chính xác.
• Làm rõ các khái niệm về ngưỡng tác động (trị số đặt), hệ số trở về và sai số đo lường của rơle.

Mục 446-16: Thuật ngữ liên quan đến đầu ra của rơle (có hoặc không có tiếp điểm)

• Phần tử tiếp điểm: Định nghĩa cấu trúc cơ học hoặc bán dẫn thực hiện nhiệm vụ đóng hoặc cắt mạch điện liên kết bên ngoài.
• Phần dẫn điện của một bộ tiếp điểm: Quy định về bộ phận dẫn điện được cách ly hoàn toàn về điện với các phần khác của rơle khi mạch tiếp điểm ở trạng thái mở, đảm bảo an toàn cách điện.
• Phần của phần tử tiếp điểm thường mở hoặc mở: Định nghĩa chi tiết về trạng thái vật lý của tiếp điểm tại vị trí không có lực tác động (thường mở - NO) hoặc khi mạch điện bị ngắt hoàn toàn.
• Phân biệt rõ ràng giữa đầu ra dạng tiếp điểm cơ khí truyền thống và đầu ra dạng bán dẫn (không tiếp điểm) về mặt chức năng và đặc tính kỹ thuật.

Mục 446-17: Thuật ngữ liên quan đến thời gian

• Định nghĩa các khoảng thời gian đặc trưng trong chu kỳ hoạt động của rơle như thời gian tác động (thời gian đóng/mở tiếp điểm), thời gian trở về, và thời gian duy trì.
• Chương trình định thời gian: Quy định về trình tự và sự phối hợp thời gian được thiết lập sẵn đối với các rơle có chức năng tạo trễ hoặc rơle thời gian chuyên dụng.
• Làm rõ khái niệm về thời gian chết, thời gian phục hồi của hệ thống tiếp điểm sau khi ngắt dòng điện.

Mục 446-18: Thuật ngữ liên quan đến độ chính xác áp dụng được cho một rơle đã cho (rơle đo và rơle có quy định thời gian)

• Xác định các tiêu chí đánh giá độ chính xác của rơle đo và rơle có quy định thời gian (rơle thời gian).
• Định nghĩa về sai số cơ bản, sai số phụ do các đại lượng ảnh hưởng gây ra, và cấp độ chính xác của thiết bị.
• Quy định phương pháp xác định sai số và các điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn để đánh giá sai số của rơle một cách khách quan và chính xác nhất.