Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6776:2024 về Xăng không chì - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử được ban hành bởi Bộ Khoa học và Công nghệ, quy định các chỉ tiêu chất lượng kỹ thuật nghiêm ngặt và phương pháp thử nghiệm đối với sản phẩm xăng không chì dùng làm nhiên liệu cho động cơ đốt trong tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và Đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại xăng không chì được sử dụng làm nhiên liệu cho động cơ xăng (động cơ đốt trong kiểu kỳ nổ bằng tia lửa điện), bao gồm cả xăng không chì thông thường và xăng không chì có pha trộn ethanol (xăng sinh học) ở các tỷ lệ cho phép. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, nhập khẩu, pha chế, phân phối, bán lẻ xăng dầu tại Việt Nam, cũng như các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp liên quan.

Nội dung cốt lõi của TCVN 6776:2024 (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Xác định rõ giới hạn áp dụng của tiêu chuẩn đối với các dòng xăng không chì thương mại lưu thông trên thị trường Việt Nam.
• Không áp dụng cho các loại nhiên liệu đặc thù như xăng dùng trong ngành hàng không hoặc các loại động cơ chuyên dụng không thuộc nhóm động cơ đốt trong thông thường.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Hệ thống hóa các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và tiêu chuẩn quốc tế (như ASTM, EN, ISO) liên quan đến phương pháp lấy mẫu và thử nghiệm các chỉ tiêu lý hóa của xăng.
• Quy định nguyên tắc áp dụng tài liệu viện dẫn: Trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng phiên bản mới nhất.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Định nghĩa chi tiết về "xăng không chì" là loại xăng không được chủ động pha thêm các hợp chất chì trong quá trình sản xuất, pha chế, với hàm lượng chì tồn dư tối đa không vượt quá giới hạn quy định.
• Làm rõ các khái niệm kỹ thuật liên quan như trị số octan nghiên cứu (RON), trị số octan động cơ (MON), hàm lượng oxy thực tế, và các chất phụ gia cải thiện chỉ số chất lượng.

4. Yêu cầu kỹ thuật và Phương pháp thử (Điều 4)

• Chỉ tiêu về khả năng chống kích nổ: Quy định mức tối thiểu đối với Trị số octan nghiên cứu (RON) và Trị số octan động cơ (MON) nhằm bảo đảm động cơ hoạt động êm ái, hiệu quả và không bị kích nổ sớm.
• Giới hạn hàm lượng kim loại và độc chất: Quy định nghiêm ngặt hàm lượng chì tối đa để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ngăn ngừa ngộ độc bộ xúc tác khí thải trên xe. Đồng thời, kiểm soát chặt chẽ hàm lượng sắt, mangan và các kim loại khác.
• Kiểm soát hàm lượng lưu huỳnh: Đặt ra các giới hạn lưu huỳnh tối đa phù hợp với lộ trình tiêu chuẩn khí thải (như mức tiêu chuẩn tương đương Euro 3, Euro 4, Euro 5) nhằm giảm thiểu lượng khí thải độc hại ra môi trường và hạn chế ăn mòn chi tiết máy.
• Giới hạn các hợp chất hydrocacbon: Quy định tỷ lệ thể tích tối đa của benzen, hydrocacbon thơm (aromatics) và olefin để hạn chế tối đa độc tính của khí thải và giảm thiểu sự hình thành cặn bám trong buồng đốt.
• Chỉ tiêu về tính bay hơi: Quy định giới hạn áp suất hơi (DVPE) và các điểm nhiệt độ trong thành phần cất (như nhiệt độ cất 10%, 50%, 90% thể tích và điểm sôi cuối) nhằm bảo đảm xăng dễ khởi động ở nhiệt độ thấp nhưng không gây hiện tượng nghẽn hơi khi động cơ nóng.
• Độ ổn định hóa học và tính ăn mòn: Quy định về độ ăn mòn lá đồng và hàm lượng nhựa thực tế nhằm đánh giá khả năng bảo quản lâu dài của xăng, tránh gây tắc nghẽn hệ thống phun nhiên liệu và ăn mòn các chi tiết kim loại trong hệ thống dẫn nhiên liệu.
• Hàm lượng các hợp chất chứa oxy: Giới hạn tỷ lệ pha trộn tối đa của các loại cồn (như ethanol, methanol) và các hợp chất ether để bảo đảm tính tương thích của nhiên liệu với các chi tiết phi kim loại (cao su, nhựa) trong động cơ.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6776:2024 thay thế cho tiêu chuẩn TCVN 6776:2013. Tiêu chuẩn này là căn cứ kỹ thuật quan trọng để các doanh nghiệp thực hiện công bố hợp chuẩn, hợp quy, kiểm soát chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường, đồng thời là cơ sở pháp lý để các cơ quan chức năng tiến hành thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về chất lượng xăng dầu.