Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 251:2007 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 1953:1994, quy định về phương pháp phân tích cỡ hạt của than đá bằng phương pháp sàng. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng làm cơ sở để đánh giá chất lượng, phân loại và thương mại hóa các sản phẩm than đá tại Việt Nam và quốc tế.

Thông tin tổng quan về văn bản

• Tên tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 251:2007 (ISO 1953 : 1994) về Than đá - Phân tích cỡ hạt bằng sàng.
• Tình trạng hiệu lực: Đang áp dụng (thay thế cho TCVN 251:1995).
• Phạm vi điều chỉnh: Quy định các phương pháp sàng khô và sàng ướt để xác định phân bố cỡ hạt của than đá.

Nội dung chi tiết Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn:

• Tiêu chuẩn quy định các phương pháp phân tích cỡ hạt của than đá bằng cách sử dụng sàng có kích thước lỗ lưới khác nhau.
• Quy trình áp dụng cho cả phương pháp sàng khô và sàng ướt, tùy thuộc vào tính chất của mẫu than (độ ẩm, độ dính ướt) và yêu cầu phân tích cụ thể.
• Phương pháp này áp dụng cho hầu hết các loại than đá, ngoại trừ một số loại than đặc biệt có tính chất cơ lý không phù hợp với phương pháp sàng thông thường.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, người sử dụng cần viện dẫn và kết hợp với các tiêu chuẩn liên quan sau:

• Các tiêu chuẩn về lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử than đá để đảm bảo tính đại diện của mẫu phân tích.
• Các tiêu chuẩn về lưới sàng thử nghiệm (như ISO 3310-1 và ISO 3310-2) nhằm đảm bảo độ chính xác của kích thước lỗ sàng.
• Các tài liệu thuật ngữ liên quan đến nhiên liệu khoáng rắn.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi giúp thống nhất cách hiểu trong quá trình thực hiện phép thử:

• Phân tích cỡ hạt (Size analysis): Quá trình phân chia một mẫu than thành các cấp hạt khác nhau bằng cách sử dụng các sàng có kích thước lỗ xác định.
• Cỡ hạt danh nghĩa (Nominal size): Kích thước lỗ sàng tối thiểu mà qua đó một tỷ lệ phần trăm khối lượng xác định của mẫu than có thể đi qua.
• Cấp hạt (Size fraction): Phần mẫu than nằm lại giữa hai sàng có kích thước lỗ khác nhau hoặc phần đi qua sàng nhỏ nhất hoặc nằm lại trên sàng lớn nhất.

Điều 4: Nguyên tắc của phương pháp

Nguyên tắc thực hiện phân tích cỡ hạt được quy định cụ thể như sau:

• Mẫu than đá được phân chia thành các cấp hạt khác nhau bằng cách cho đi qua một hệ thống sàng xếp chồng lên nhau theo thứ tự kích thước lỗ sàng giảm dần từ trên xuống dưới.
• Quá trình sàng có thể được thực hiện bằng tay hoặc bằng máy sàng chuyên dụng để đảm bảo hiệu suất phân tách.
• Đối với các mẫu than có chứa nhiều hạt mịn hoặc có độ ẩm cao dễ gây bết dính, phương pháp sàng ướt (sử dụng nước để hỗ trợ quá trình phân tách) sẽ được áp dụng để đảm bảo độ chính xác của kết quả.
• Khối lượng của từng cấp hạt thu được sau khi sàng sẽ được cân và tính toán tỷ lệ phần trăm khối lượng so với tổng khối lượng mẫu ban đầu, từ đó xác định được biểu đồ phân bố cỡ hạt.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 của TCVN 251:2007 là bước chuẩn bị bắt buộc và là nền tảng để thực hiện các bước thực nghiệm tiếp theo, đảm bảo kết quả phân tích cỡ hạt than đá đạt độ chính xác cao nhất.