Tổng quan về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 172:2007 (ISO 589 : 2003)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 172:2007 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 589:2003, quy định các phương pháp xác định độ ẩm toàn phần của than đá. Đây là một chỉ tiêu kỹ thuật đặc biệt quan trọng trong việc đánh giá chất lượng, xác định giá trị nhiệt năng thương mại và phục vụ cho quá trình vận chuyển, chế biến than đá.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định chi tiết hai phương pháp để xác định độ ẩm toàn phần của các loại than đá:

• Phương pháp A (Sấy trong môi trường khí nitơ): Đây là phương pháp trọng tài, áp dụng bắt buộc cho tất cả các loại than đá, đặc biệt là các loại than dễ bị oxy hóa nhằm ngăn ngừa sự thay đổi khối lượng do phản ứng hóa học với oxy ở nhiệt độ cao.
• Phương pháp B (Sấy trong không khí): Phương pháp này chỉ áp dụng cho các loại than đá được xác định rõ là không dễ bị oxy hóa trong quá trình sấy nóng.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần phối hợp sử dụng các tài liệu viện dẫn thiết yếu sau đây:

• Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế về phương pháp lấy mẫu than đá và chuẩn bị mẫu thử nghiệm (như bộ tiêu chuẩn ISO 13909 hoặc các tiêu chuẩn tương đương).
• Các tiêu chuẩn về xác định độ ẩm của mẫu phân tích trong phòng thí nghiệm để đảm bảo tính đồng bộ về mặt kỹ thuật và phương pháp luận.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm cốt lõi liên quan đến độ ẩm của than đá bao gồm:

• Độ ẩm toàn phần (Total Moisture): Là tổng lượng nước tự do và nước liên kết vật lý có trong mẫu than tại thời điểm lấy mẫu.
• Độ ẩm ngoài (Free Moisture / External Moisture): Phần độ ẩm mất đi khi mẫu than được làm khô ngoài không khí ở nhiệt độ môi trường hoặc nhiệt độ nâng cao nhẹ (không quá 40 độ C) để đạt đến trạng thái cân bằng với độ ẩm của khí quyển phòng thử nghiệm.
• Độ ẩm trong (Residual Moisture): Phần độ ẩm còn lại trong mẫu than sau khi đã được làm khô ngoài không khí để đạt trạng thái cân bằng.

Điều 4: Nguyên tắc xác định

Nguyên tắc cơ bản của việc xác định độ ẩm toàn phần dựa trên sự hao hụt khối lượng của mẫu thử sau quá trình sấy nhiệt:

• Mẫu than được sấy ở nhiệt độ quy định từ 105 độ C đến 110 độ C cho đến khi đạt đến khối lượng không đổi.
• Đối với Phương pháp A, quá trình sấy phải được thực hiện trong tủ sấy có dòng khí nitơ tinh khiết (hàm lượng oxy không quá 30 microlít trên lít) liên tục thổi qua để tránh hiện tượng oxy hóa than.
• Đối với Phương pháp B, quá trình sấy được thực hiện trong tủ sấy thông gió bằng không khí bình thường, chỉ áp dụng cho than không nhạy cảm với oxy.
• Độ ẩm toàn phần được tính toán dựa trên phần trăm khối lượng hao hụt của mẫu trước và sau khi sấy, có tính đến độ ẩm ngoài đã được xác định trước đó trong giai đoạn chuẩn bị mẫu (nếu có thực hiện quy trình làm khô sơ bộ).