Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1595-1:2007

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1595-1:2007 hoàn toàn tương đương với ISO 7619-1:2004, quy định phương pháp xác định độ cứng ấn lõm của cao su lưu hóa hoặc cao su nhiệt dẻo bằng cách sử dụng thiết bị đo độ cứng cầm tay (thường gọi là phương pháp đo độ cứng Shore). Đây là một trong những tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng trong ngành công nghiệp cao su, giúp đánh giá chính xác đặc tính cơ lý của vật liệu thông qua độ sâu xâm nhập của mũi ấn tiêu chuẩn dưới tác động của lực xác định.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ cứng ấn lõm (độ cứng Shore) của cao su lưu hóa hoặc cao su nhiệt dẻo bằng cách sử dụng các loại thiết bị đo độ cứng sau: Thiết bị đo loại A (cho cao su có độ cứng trung bình), loại D (cho cao su có độ cứng cao), loại AO (cho cao su có độ cứng thấp và cao su xốp) và loại AM (cho các mẫu thử mỏng, kích thước nhỏ).
• Phương pháp này chủ yếu được sử dụng cho mục đích kiểm tra chất lượng sản phẩm, kiểm tra nghiệm thu và phân loại vật liệu trong sản xuất và thương mại.
• Độ cứng đo được bằng phương pháp này phụ thuộc chặt chẽ vào độ đàn hồi và môđun của cao su, đồng thời có thể khác biệt so với kết quả thu được từ các phương pháp đo độ cứng khác.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn các tài liệu kỹ thuật liên quan bao gồm: TCVN 1592 (ISO 23529) về các quy trình chung để chuẩn bị và điều hòa mẫu thử cho các phép thử vật lý của cao su.
• Các tiêu chuẩn quốc tế về hiệu chuẩn thiết bị đo độ cứng (như ISO 18898) nhằm đảm bảo tính đồng nhất và độ chính xác của các thông số kỹ thuật của thiết bị đo.

- Nguyên tắc đo độ cứng (Điều 3)

• Phép thử dựa trên nguyên tắc đo độ sâu ấn lõm của một mũi ấn xác định được ấn vào vật liệu dưới các điều kiện lực tác dụng cụ thể.
• Trị số độ cứng được biểu thị bằng thang đo từ 0 đến 100 đơn vị Shore. Trị số này tỷ lệ nghịch với độ sâu ấn lõm của mũi ấn: Trị số 0 tương ứng với độ sâu ấn lõm tối đa (mũi ấn lún sâu hoàn toàn vào mẫu), và trị số 100 tương ứng với độ sâu ấn lõm bằng 0 (mũi ấn không thể xuyên qua bề mặt mẫu dưới lực ép tiêu chuẩn).

- Thiết bị và dụng cụ đo (Điều 4)

• Thiết bị đo độ cứng loại A, D, AO và AM: Mỗi loại thiết bị được thiết kế với các thông số hình học của mũi ấn và đặc tính lò xo tạo lực khác nhau để phù hợp với từng dải độ cứng của vật liệu cao su.
• Mũi ấn (Indentor): Được làm bằng thép cứng, không gỉ. Hình dạng của mũi ấn thay đổi tùy theo loại thiết bị (ví dụ: mũi ấn hình nón cụt cho loại A, mũi ấn hình nón nhọn cho loại D, mũi ấn hình cầu cho loại AO và AM).
• Đế ép (Presser foot): Có nhiệm vụ áp sát vào bề mặt mẫu thử trong quá trình đo để đảm bảo hướng tác dụng lực vuông góc với bề mặt mẫu và giới hạn độ sâu ấn lõm tối đa.
• Lò xo tạo lực: Lực tác dụng lên mũi ấn phải tuân thủ nghiêm ngặt các công thức toán học quy định cho từng loại thiết bị đo nhằm đảm bảo tính chuẩn xác của kết quả đo trên toàn thang đo.