Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14545:2025 về Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài cây ngập mặn là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các tiêu chuẩn, yêu cầu kỹ thuật đối với cây giống của các loài cây ngập mặn tại Việt Nam. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật về chất lượng đối với cây giống của các loài cây ngập mặn chủ yếu được sử dụng trong hoạt động trồng rừng, phục hồi và phát triển hệ sinh thái rừng ngập mặn tại Việt Nam.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh, kiểm nghiệm, quản lý và sử dụng giống cây lâm nghiệp đối với các loài cây ngập mặn.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là cơ sở pháp lý và kỹ thuật bổ trợ để thực hiện các đánh giá chất lượng cây giống.
• Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa thống nhất để áp dụng đồng bộ trong suốt văn bản, bao gồm:

• Cây giống ngập mặn: Là cây con được nhân giống từ hạt, quả, bộ phận sinh dưỡng hoặc bằng phương pháp nuôi cấy mô của các loài cây ngập mặn, đạt các tiêu chuẩn kỹ thuật quy định để đem đi trồng rừng.
• Lô cây giống: Tập hợp các cây giống của cùng một loài, có cùng nguồn gốc giống, được nhân giống bằng cùng một phương pháp và được chăm sóc trong cùng một điều kiện kỹ thuật cụ thể tại vườn ươm.
• Tuổi cây giống: Khoảng thời gian tính từ khi gieo ươm, cấy cây hoặc đặt nguồn vật liệu nhân giống vào bầu đất cho đến khi cây đạt tiêu chuẩn xuất vườn.

Điều 4: Yêu cầu kỹ thuật chung đối với cây giống

• Nguồn gốc giống: Cây giống phải được sản xuất từ nguồn giống (rừng giống, vườn giống, cây trội, lâm phần tuyển chọn) đã được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền công nhận hoặc có nguồn gốc rõ ràng theo quy định pháp luật hiện hành về lâm nghiệp.
• Chất lượng cây giống xuất vườn: Cây giống khi xuất vườn phải đảm bảo các chỉ tiêu sinh trưởng tốt, thân cây thẳng, không bị cụt ngọn, bộ rễ phát triển tốt, không bị sâu bệnh gây hại nguy hiểm và đã được huấn luyện để thích nghi với môi trường ngập mặn tự nhiên.
• Phương pháp nhân giống: Quy định cụ thể về các phương pháp nhân giống phù hợp cho từng nhóm loài cây ngập mặn (như gieo ươm từ quả/hạt trực tiếp, giâm cành hoặc các phương pháp công nghệ sinh học khác).

Ý nghĩa của việc ban hành tiêu chuẩn

Việc áp dụng TCVN 14545:2025 đóng vai trò then chốt trong việc chuẩn hóa chất lượng nguồn giống cây lâm nghiệp ngập mặn. Đây là cơ sở pháp lý và kỹ thuật giúp nâng cao tỷ lệ sống của cây trồng, đảm bảo tính bền vững cho các dự án trồng rừng ngập mặn, ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu và bảo vệ hệ thống đê biển tại Việt Nam.