Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13361-1:2021 về Giống cây lâm nghiệp - Cây trồng rừng ven biển - Phần 1: Phi lao được công bố nhằm thiết lập hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất cho việc quản lý, sản xuất và đánh giá chất lượng giống cây Phi lao (Casuarina equisetifolia) phục vụ công tác trồng rừng phòng hộ và phát triển lâm nghiệp tại các vùng ven biển Việt Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp kiểm tra đối với nguồn giống, hạt giống và cây con giống của cây Phi lao. Văn bản áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến nghiên cứu, chọn tạo, sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu và sử dụng giống cây Phi lao để trồng rừng tại các vùng đất cát, bãi bồi ven biển trên phạm vi cả nước.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13361-1:2021

- Quy định về thuật ngữ và định nghĩa

• Nguồn giống Phi lao: Bao gồm các lâm phần tuyển chọn, rừng giống, vườn giống hoặc cây trội đã được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về lâm nghiệp công nhận.
• Cây con Phi lao: Là cây giống được nhân bản từ hạt hoặc bằng phương pháp vô tính (như giâm hom), được nuôi dưỡng trong bầu đất đạt các tiêu chuẩn kỹ thuật nhất định để xuất vườn đem đi trồng rừng.

- Yêu cầu kỹ thuật đối với nguồn giống và hạt giống

• Nguồn giống thu hái hạt phải là nguồn giống đã được công nhận, đảm bảo tính pháp lý và xuất xứ rõ ràng.
• Hạt giống Phi lao phải đạt các chỉ tiêu chất lượng tối thiểu về độ sạch (tỷ lệ sạch của lô hạt), tỷ lệ nảy mầm, hàm lượng nước (độ ẩm hạt) và số lượng hạt trên một đơn vị khối lượng theo đúng quy chuẩn kỹ thuật lâm nghiệp.
• Công tác thu hái, chế biến, vận chuyển và bảo quản hạt giống phải tuân thủ quy trình công nghệ nghiêm ngặt để tránh làm suy giảm tỷ lệ nảy mầm và sức sống của phôi hạt.

- Yêu cầu chất lượng đối với cây con xuất vườn

• Tuổi cây con: Cây con xuất vườn phải đạt độ tuổi sinh trưởng phù hợp (thông thường từ 3 đến 6 tháng tuổi tùy thuộc vào phương thức nhân giống gieo ươm từ hạt hay giâm hom).
• Kích thước hình thái: Chiều cao vút ngọn và đường kính cổ rễ của cây con phải đạt các trị số kích thước tiêu chuẩn quy định, đảm bảo cây có đủ khả năng chống chịu với điều kiện gió bão và cát bay tại vùng ven biển.
• Chất lượng lâm học: Cây con phải sinh trưởng cân đối, thân thẳng, không bị cụt ngọn, không bị sâu bệnh hại nguy hiểm, bộ rễ phát triển tốt xuyên suốt trong bầu đất và không bị tổn thương cơ học nghiêm trọng. Bầu đất ươm cây phải còn nguyên vẹn, không bị vỡ hoặc biến dạng lớn.

- Phương pháp kiểm tra và đánh giá chất lượng

• Kiểm tra hồ sơ nguồn gốc: Tiến hành đối chiếu, kiểm tra các chứng chỉ, lý lịch nguồn giống và hồ sơ quản lý lô giống theo quy định pháp luật về lâm nghiệp.
• Phương pháp lấy mẫu: Việc lấy mẫu hạt giống và cây con để tiến hành kiểm nghiệm phải tuân thủ các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về phương pháp thử nghiệm giống cây lâm nghiệp.
• Đánh giá các chỉ tiêu chất lượng: Thực hiện đo đếm trực tiếp các chỉ tiêu hình thái (chiều cao, đường kính cổ rễ) và đánh giá cảm quan về tình trạng sâu bệnh, độ hóa gỗ của thân cây trước khi cấp phép xuất vườn.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13361-1:2021 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Tiêu chuẩn này là căn cứ kỹ thuật pháp lý quan trọng để các cơ quan quản lý nhà nước kiểm soát chất lượng giống cây lâm nghiệp và giúp các cơ sở sản xuất nâng cao chất lượng cây giống Phi lao phục vụ cho các dự án trồng rừng ven biển bền vững.