Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12094:2017

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12094:2017 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế CODEX STAN 216-1999 (được sửa đổi năm 2011), quy định các yêu cầu kỹ thuật và chất lượng đối với sản phẩm su su quả tươi. Dưới đây là phần tóm tắt chuyên sâu và chi tiết các quy định cốt lõi từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này, bao gồm phạm vi áp dụng, các yêu cầu tối thiểu về chất lượng, phân hạng thương mại và quy định về kích cỡ quả.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các giống su su thương mại được chọn tạo từ loài Sechium edule (Jacq.) Swartz thuộc họ bầu bí (Cucurbitaceae), được cung cấp dưới dạng quả tươi cho người tiêu dùng sau khi đã qua các công đoạn sơ chế và đóng gói thích hợp. Tiêu chuẩn này không áp dụng đối với các sản phẩm su su quả tươi được sử dụng làm nguyên liệu đầu vào cho các ngành công nghiệp chế biến thực phẩm khác.

Điều 2: Yêu cầu tối thiểu về chất lượng

Trong tất cả các hạng chất lượng, tùy thuộc vào các quy định đặc biệt cho từng hạng và dung sai cho phép, su su quả tươi phải đạt được các tiêu chuẩn chất lượng tối thiểu sau đây:

• Độ nguyên vẹn: Quả su su phải còn nguyên vẹn, không bị sứt mẻ, nứt vỡ hoặc dập nát nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến cấu trúc tự nhiên của quả.
• Trạng thái lành lặn: Quả không bị thối hỏng hoặc bị suy giảm chất lượng đến mức không thể sử dụng được cho mục đích ăn uống của con người.
• Độ sạch: Quả phải sạch sẽ, hầu như không có tạp chất lạ, đất cát hoặc bụi bẩn nhìn thấy được bằng mắt thường bám trên bề mặt vỏ quả.
• Kháng sinh vật hại: Quả hầu như không bị sinh vật hại (như côn trùng, sâu bệnh) tấn công gây ảnh hưởng đến chất lượng thịt quả bên trong.
• Kháng hư hại do sinh vật hại: Bề mặt quả hầu như không bị hư hại hoặc để lại các vết sẹo sâu do sự tấn công của sinh vật hại gây ra.
• Độ ẩm tự nhiên: Không bị ẩm ướt bất thường ở vỏ ngoài, ngoại trừ trường hợp ngưng tụ nước tự nhiên do vừa đưa ra khỏi môi trường bảo quản lạnh.
• Mùi và vị: Quả không được có bất kỳ mùi và/hoặc vị lạ nào do ảnh hưởng từ môi trường xung quanh hoặc do hóa chất bảo quản gây ra.
• Độ tươi và độ chắc: Quả phải có vẻ ngoài tươi mới, thịt quả chắc chắn, không bị héo, teo tóp hoặc mềm nhũn do mất nước.
• Độ phát triển sinh lý: Quả phải đạt độ phát triển phù hợp để tiêu dùng, không quá già (vỏ không quá cứng, hạt bên trong không bị xơ cứng hoặc mọc mầm) để đảm bảo chất lượng ăn uống tốt nhất.

Điều 3: Phân hạng chất lượng su su quả tươi

Tiêu chuẩn TCVN 12094:2017 phân chia su su quả tươi thành ba hạng chất lượng thương mại cụ thể như sau:

• Hạng "Đặc biệt" (Extra Class): Su su thuộc hạng này phải có chất lượng ưu việt nhất. Quả phải mang đầy đủ các đặc tính tiêu biểu của giống về hình dáng, màu sắc và kích thước. Quả hoàn toàn không được có các khuyết tật, ngoại trừ các khuyết tật rất nhẹ trên bề mặt vỏ với điều kiện không làm ảnh hưởng đến hình thức bên ngoài, chất lượng tổng thể và cách trình bày của sản phẩm trong bao bì.
• Hạng I (Class I): Su su phải có chất lượng tốt và thể hiện rõ các đặc tính đặc trưng của giống. Cho phép có các khuyết tật nhẹ về hình dáng, màu sắc vỏ hoặc các vết xước nhẹ trên vỏ do cọ xát trong quá trình thu hoạch và vận chuyển, miễn là các khuyết tật này không ảnh hưởng đến chất lượng thịt quả bên trong và tính thẩm mỹ chung của lô hàng.
• Hạng II (Class II): Hạng này bao gồm su su quả tươi không được phân vào các hạng cao hơn nhưng vẫn đáp ứng đầy đủ các yêu cầu tối thiểu nêu tại Điều 2. Quả có thể có các khuyết tật về hình dạng, màu sắc vỏ bị biến đổi nhẹ, hoặc có vết sẹo nhẹ do cơ học, miễn là quả vẫn giữ được các đặc tính cơ bản về chất lượng, độ bền bảo quản và cách trình bày.

Điều 4: Quy định về kích cỡ và độ đồng đều

Kích cỡ của su su quả tươi được xác định bằng trọng lượng của quả hoặc theo đường kính mặt cắt ngang lớn nhất của quả. Việc phân định kích cỡ nhằm đảm bảo tính đồng đều của sản phẩm trong cùng một đơn vị bao gói:

• Xác định theo trọng lượng: Trọng lượng tối thiểu của quả su su thương mại phải đạt mức quy định để đảm bảo giá trị tiêu dùng. Sự chênh lệch trọng lượng giữa quả lớn nhất và quả nhỏ nhất trong cùng một bao gói không được vượt quá giới hạn sai lệch cho phép của tiêu chuẩn.
• Xác định theo đường kính: Đường kính quả được đo tại vị trí lớn nhất của mặt cắt ngang. Tiêu chuẩn quy định các khoảng đường kính cụ thể tương ứng với từng mã kích cỡ từ nhỏ đến lớn để phân loại đồng bộ.
• Độ đồng đều về kích cỡ: Để đảm bảo tính mỹ quan và thuận tiện cho việc định giá thương mại, các quả su su trong cùng một bao gói phải có kích cỡ tương đối đồng đều, tuân thủ nghiêm ngặt bảng phân cấp kích cỡ được quy định chi tiết trong tiêu chuẩn kỹ thuật.