Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9770:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9770:2013 (hoàn toàn tương đương với CAC/RCP 44-1995, sửa đổi 1:2004) quy định về Quy phạm thực hành bao gói và vận chuyển rau, quả tươi. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng nhằm hướng dẫn các tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy trình đóng gói và vận chuyển, bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm và hạn chế tối đa sự hao hụt của nông sản trong chuỗi cung ứng từ nông trại đến tay người tiêu dùng.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với tất cả các loại rau, quả tươi thương phẩm sau khi thu hoạch, được bao gói và vận chuyển để tiêu thụ trực tiếp hoặc làm nguyên liệu cho chế biến công nghiệp.
• Quy phạm này tập trung vào các biện pháp kỹ thuật kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, thông gió và các yếu tố môi trường khác trong suốt quá trình bốc dỡ, lưu kho, bao gói và vận chuyển.
• Không áp dụng cho các sản phẩm rau, quả đã qua chế biến sâu hoặc các sản phẩm đông lạnh.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách hiệu quả, cần viện dẫn và phối hợp thực hiện cùng các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia liên quan về vệ sinh an toàn thực phẩm, bao gồm:

• Các tiêu chuẩn Codex về giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và chất nhiễm bẩn trong thực phẩm.
• Các quy phạm thực hành vệ sinh đối với rau, quả tươi nhằm kiểm soát mối nguy sinh học, hóa học và vật lý.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa thống nhất để tránh hiểu sai lệch trong quá trình áp dụng thực tế:

• Rau, quả tươi: Là các bộ phận của thực vật (như lá, thân, rễ, hoa, quả, hạt) còn giữ nguyên trạng thái tự nhiên, chưa qua chế biến nhiệt hoặc bảo quản bằng các phương pháp làm thay đổi tính chất cơ bản của sản phẩm.
• Bao gói (Packaging): Quá trình đặt sản phẩm vào trong các vật chứa (bao, hộp, khay, thùng) nhằm bảo vệ sản phẩm khỏi các tác động cơ học và môi trường bên ngoài.
• Vận chuyển (Transport): Quá trình di chuyển sản phẩm bằng các phương tiện đường bộ, đường thủy, đường hàng không hoặc đường sắt từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ hoặc chế biến.

Điều 4: Yêu cầu chung về thiết kế và điều kiện phương tiện bao gói, vận chuyển

Đây là nội dung cốt lõi quy định các tiêu chuẩn kỹ thuật đối với bao bì và phương tiện vận chuyển nhằm duy trì chất lượng rau, quả:

• Yêu cầu đối với bao bì, vật liệu bao gói: Vật liệu phải sạch, mới, không chứa các chất độc hại có thể thôi nhiễm vào sản phẩm. Thiết kế bao bì phải đảm bảo độ bền cơ học để chịu được lực xếp chồng, đồng thời phải có các lỗ thông gió phù hợp để giải phóng nhiệt sinh học và duy trì độ ẩm tối ưu cho rau, quả.
• Yêu cầu đối với phương tiện vận chuyển: Phương tiện vận chuyển phải được vệ sinh sạch sẽ, khử trùng trước khi xếp hàng. Hệ thống làm lạnh và thông gió của phương tiện phải hoạt động ổn định, có khả năng duy trì nhiệt độ và độ ẩm thích hợp cho từng loại rau, quả cụ thể trong suốt hành trình.
• Kiểm soát các yếu tố môi trường: Cần hạn chế tối đa sự tiếp xúc trực tiếp của sản phẩm với ánh nắng mặt trời, nước mưa và các nguồn ô nhiễm xung quanh trong quá trình bốc xếp và vận chuyển.