Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10167:2013 (CAC/RCP 47-2001)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10167:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế CAC/RCP 47-2001, quy định về quy phạm thực hành vệ sinh đối với vận chuyển thực phẩm dạng rời và thực phẩm bao gói sơ bộ. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng thiết lập các nguyên tắc kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm trong suốt quá trình vận chuyển, nhằm ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn được xác định cụ thể nhằm tối ưu hóa hiệu quả quản lý vệ sinh dịch tễ trong chuỗi logistics thực phẩm:

• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với tất cả các phương thức vận chuyển thực phẩm dạng rời (như chất lỏng, chất bột, hạt) và thực phẩm bao gói sơ bộ bằng đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường hàng không.
• Tiêu chuẩn tập trung vào các biện pháp ngăn ngừa sự lây nhiễm chéo, ô nhiễm hóa học, vật lý và sinh học đối với thực phẩm chưa được bảo vệ hoàn toàn bằng bao bì bán lẻ.
• Không áp dụng đối với việc vận chuyển các loại thực phẩm đã được đóng gói sẵn hoàn chỉnh để bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng, vốn đã có lớp bao bì bảo vệ chuyên biệt.

Điều 2: Thuật ngữ và định nghĩa

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc giải thích và áp dụng các quy định, tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi sau:

• Thực phẩm dạng rời (Bulk food): Là thực phẩm không được bao gói hoặc đóng gói riêng lẻ, được đổ trực tiếp vào khoang chứa của phương tiện vận chuyển hoặc container để vận chuyển với số lượng lớn.
• Thực phẩm bao gói sơ bộ (Semi-packed food): Là thực phẩm được chứa đựng trong các bao gói tạm thời hoặc chưa hoàn thiện, vẫn có nguy cơ tiếp xúc với môi trường bên ngoài hoặc bị ảnh hưởng bởi các tác nhân ô nhiễm trong quá trình bốc xếp, vận chuyển.
• Phương tiện vận chuyển: Bao gồm tàu thủy, sà lan, toa xe lửa, xe tải, container hoặc bất kỳ hệ thống bồn chứa chuyên dụng nào được sử dụng để di chuyển thực phẩm từ địa điểm này sang địa điểm khác.

Điều 3: Nguyên tắc chung về quản lý vệ sinh

Các nguyên tắc cơ bản được thiết lập nhằm định hướng cho mọi hoạt động vận chuyển thực phẩm bao gồm:

• Thực phẩm phải được bảo vệ hiệu quả khỏi mọi nguồn ô nhiễm tiềm ẩn như bụi bẩn, vi sinh vật gây hại, hóa chất độc hại và các dị vật vật lý trong suốt quá trình bốc dỡ và vận chuyển.
• Thiết kế và cấu tạo của phương tiện vận chuyển, container phải đảm bảo dễ dàng làm sạch, khử trùng và bảo dưỡng định kỳ.
• Kiểm soát nghiêm ngặt các điều kiện môi trường bên trong khoang chứa như nhiệt độ, độ ẩm để ngăn ngừa sự phát triển của vi sinh vật và sự suy giảm chất lượng thực phẩm.

Điều 4: Yêu cầu vệ sinh đối với phương tiện vận chuyển và container

Tiêu chuẩn quy định chi tiết các yêu cầu kỹ thuật và vệ sinh đối với trang thiết bị vận chuyển nhằm kiểm soát tối đa các mối nguy hại:

• Vật liệu chế tạo: Các bề mặt tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm phải được làm từ vật liệu không độc hại, không thấm nước, không bị ăn mòn và dễ làm sạch. Tránh sử dụng các vật liệu có thể thôi nhiễm chất độc hoặc truyền mùi, vị lạ vào thực phẩm.
• Thiết kế cấu trúc: Khoang chứa phải được thiết kế kín kẽ, ngăn chặn hiệu quả sự xâm nhập của côn trùng, động vật gây hại và các chất ô nhiễm từ môi trường bên ngoài. Cấu trúc bên trong phải nhẵn mịn, không có các góc chết tích tụ chất bẩn.
• Khả năng làm sạch và khử trùng: Phương tiện phải được thiết kế sao cho việc thoát nước rửa dễ dàng, không đọng nước và cho phép thực hiện các quy trình tẩy rửa, khử trùng hiệu quả trước và sau mỗi chuyến hàng.
• Thiết bị kiểm soát nhiệt độ: Đối với thực phẩm yêu cầu bảo quản lạnh hoặc đông lạnh, phương tiện phải được trang bị hệ thống làm lạnh và thiết bị giám sát nhiệt độ tự động hoạt động liên tục để đảm bảo chuỗi cung ứng lạnh không bị đứt gãy.