Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5624-2:2009 (hoàn toàn tương đương với Volume 2B-2000, Section 2) là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định về Danh mục giới hạn dư lượng tối đa thuốc bảo vệ thực vật (MRLs) và giới hạn dư lượng tối đa thuốc bảo vệ thực vật ngoại lai (EMRLs) được phân nhóm cụ thể theo từng loại sản phẩm. Tiêu chuẩn này đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và định hướng tiêu chuẩn cho hàng hóa nông sản xuất nhập khẩu.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung cốt lõi và cấu trúc của tiêu chuẩn:

1. Mục tiêu và phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

• Thiết lập các ngưỡng giới hạn an toàn đối với dư lượng thuốc bảo vệ thực vật còn lại trên các nhóm sản phẩm nông sản, thực phẩm và thức ăn chăn nuôi sau quá trình canh tác, bảo quản.
• Làm căn cứ pháp lý và kỹ thuật để các cơ quan chức năng tiến hành thanh tra, kiểm tra, giám sát chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm trên thị trường.
• Hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất, chế biến và xuất nhập khẩu nông sản kiểm soát chất lượng sản phẩm phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế (Codex).

2. Phần A: Giới hạn dư lượng tối đa thuốc bảo vệ thực vật và giới hạn dư lượng theo nhóm sản phẩm

• Phân nhóm sản phẩm áp dụng: Quy định chi tiết các mức giới hạn dư lượng tối đa (MRL) đối với từng hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật cụ thể trên từng nhóm sản phẩm trồng trọt (như rau, củ, quả, ngũ cốc, các loại hạt dầu) và các sản phẩm có nguồn gốc động vật.
• Nguyên tắc xác định giới hạn: Các mức giới hạn được xây dựng dựa trên thực hành nông nghiệp tốt (GAP) và các đánh giá độc học về lượng ăn vào hàng ngày chấp nhận được (ADI), đảm bảo không gây ảnh hưởng tích lũy đến sức khỏe con người qua chuỗi thức ăn.
• Giới hạn dư lượng tối đa ngoại lai (EMRL): Áp dụng đối với các hợp chất bảo vệ thực vật đã bị cấm hoặc không còn được sử dụng phổ biến trong nông nghiệp nhưng vẫn tồn dư trong môi trường đất, nước và có khả năng nhiễm chéo vào sản phẩm.

3. Phần B: Giới hạn tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và giới hạn tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật ngoại lai trong thức ăn chăn nuôi

• Kiểm soát chuỗi thức ăn chăn nuôi: Quy định các mức giới hạn tối đa đối với các hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật có mặt trong nguyên liệu thức ăn chăn nuôi và thức ăn chăn nuôi thành phẩm.
• Ngăn ngừa nhiễm chéo sang sản phẩm động vật: Việc kiểm soát chặt chẽ dư lượng trong thức ăn chăn nuôi nhằm mục đích ngăn chặn sự tích lũy sinh học của các hóa chất độc hại vào thịt, trứng, sữa và các sản phẩm từ động vật khác phục vụ cho con người.
• Danh mục hoạt chất và giới hạn ngoại lai: Xác định rõ danh mục các chất hóa học, bao gồm cả các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (POPs) từng được dùng làm thuốc bảo vệ thực vật, kèm theo ngưỡng giới hạn tối đa cho phép xuất hiện trong thức ăn chăn nuôi.

4. Ý nghĩa thực tiễn của tiêu chuẩn

• Đảm bảo an toàn sức khỏe cộng đồng: Giảm thiểu tối đa nguy cơ ngộ độc thực phẩm cấp tính và mãn tính do tích lũy hóa chất bảo vệ thực vật từ nguồn thực phẩm hàng ngày.
• Thúc đẩy thương mại quốc tế: Việc hài hòa hóa tiêu chuẩn quốc gia với tiêu chuẩn quốc tế (Codex) giúp nông sản Việt Nam dễ dàng vượt qua các rào cản kỹ thuật khi xuất khẩu sang các thị trường khó tính.
• Định hướng sản xuất nông nghiệp bền vững: Khuyến khích người nông dân và các cơ sở sản xuất áp dụng đúng quy trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, hướng tới nền nông nghiệp sạch và an toàn.