Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11256-5:2015 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 8573-5:2001, quy định về phương pháp xác định hàm lượng hơi dầu và dung môi hữu cơ trong không khí nén. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Thông tin tổng quan về văn bản

• Tên tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11256-5:2015 (ISO 8573-5:2001) về Không khí nén - Phần 5: Phương pháp xác định hàm lượng hơi dầu và dung môi hữu cơ.
• Tình trạng hiệu lực và cơ quan ban hành: Thông tin chi tiết về ngày ban hành, ngày áp dụng và cơ quan ban hành cụ thể chưa được nêu rõ trong phần trích xuất dữ liệu gốc. Tuy nhiên, đây là tiêu chuẩn quốc gia thuộc hệ thống tiêu chuẩn chất lượng của Việt Nam, được chuyển đổi từ tiêu chuẩn quốc tế ISO tương ứng.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn, mục đích và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn này quy định các phương pháp thử nghiệm để xác định hàm lượng hơi dầu trong không khí nén, không phụ thuộc vào nguồn gốc của hơi dầu (ví dụ từ máy nén khí hoặc từ môi trường không khí xung quanh được hút vào).
• Quy định phương pháp xác định hàm lượng của bất kỳ dung môi hữu cơ nào có mặt trong không khí nén, giúp kiểm soát chất lượng khí nén trong các ứng dụng công nghiệp đòi hỏi độ tinh khiết cao như dược phẩm, thực phẩm và điện tử.
• Tiêu chuẩn cũng đưa ra các hướng dẫn chi tiết về việc lấy mẫu, kỹ thuật đo lường và phương pháp đánh giá kết quả thử nghiệm để đảm bảo tính chính xác, đồng bộ và có thể so sánh được giữa các phòng thử nghiệm.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, người sử dụng cần viện dẫn và phối hợp áp dụng với các tài liệu tiêu chuẩn liên quan sau:

• Các tài liệu viện dẫn bao gồm các phần khác của bộ tiêu chuẩn TCVN 11256 (ISO 8573), đặc biệt là các phần quy định về phân loại chất lượng không khí nén và các phương pháp đo lường chất gây ô nhiễm khác như bụi, nước và vi sinh vật.
• Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng trong suốt quá trình thử nghiệm và phân tích:

• Hơi dầu (Oil vapour): Được định nghĩa là hỗn hợp các hydrocacbon có từ 6 nguyên tử cacbon trở lên trong phân tử (C6+), tồn tại ở thể khí trong không khí nén dưới các điều kiện nhiệt độ và áp suất xác định.
• Dung môi hữu cơ (Organic solvent): Là các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, có thể có mặt trong không khí nén do quá trình hút khí đầu vào hoặc phát sinh từ hệ thống bôi trơn, vận hành của máy nén khí.
• Các thuật ngữ kỹ thuật khác liên quan đến quá trình lấy mẫu động học (isokinetic sampling) và các thiết bị phân tích hóa lý cũng được định nghĩa rõ ràng để phục vụ cho việc đo lường thực tế.

Điều 4: Đơn vị đo và các yêu cầu chung

Điều khoản này thiết lập các quy chuẩn về đơn vị đo lường và nguyên tắc chung khi tiến hành thử nghiệm:

• Đơn vị đo: Hàm lượng hơi dầu và dung môi hữu cơ được biểu thị bằng miligam trên mét khối khí nén (mg/m3), quy về điều kiện khí quyển tiêu chuẩn (nhiệt độ 20 độ C, áp suất tuyệt đối 0,1 MPa và độ ẩm tương đối là 0%).
• Yêu cầu chung về thử nghiệm: Việc lấy mẫu phải đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ hệ thống khí nén. Các thiết bị đo lường và phân tích (như sắc ký khí - GC, hoặc các phương pháp quang phổ) phải được hiệu chuẩn định kỳ và có độ nhạy phù hợp để phát hiện các nồng độ vết của hơi dầu và dung môi hữu cơ.
• Đảm bảo an toàn lao động trong quá trình lấy mẫu khí nén áp suất cao và sử dụng các hóa chất, dung môi phục vụ phân tích trong phòng thí nghiệm.