Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11256-6:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11256-6:2015 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 8573-6:2003) quy định về "Không khí nén - Phần 6: Phương pháp xác định hàm lượng khí nhiễm bẩn". Đây là văn bản kỹ thuật đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập các phương pháp đo lường, thử nghiệm và xác định nồng độ các chất khí ô nhiễm tồn tại trong hệ thống không khí nén, phục vụ cho các ngành công nghiệp đòi hỏi tiêu chuẩn chất lượng khí nghiêm ngặt.

Các phương pháp biểu thị và xác định hàm lượng khí nhiễm bẩn

Tiêu chuẩn tập trung quy định chi tiết các đơn vị đo lường và cách thức biểu thị hàm lượng các chất khí nhiễm bẩn trong không khí nén theo các đại lượng vật lý cụ thể, bao gồm:

• Phần nhỏ thể tích theo tỷ lệ một phần triệu (1 ppm): Được biểu thị bằng mililít chất khí nhiễm bẩn trên một mét khối không khí nén (ml/m3). Tỷ lệ này tương đương với một phần triệu (1 ppm) theo thể tích, có giá trị biểu diễn toán học là 1/106 (ml/m3). Đây là chỉ số cơ bản để đánh giá mức độ lẫn tạp chất khí trong hỗn hợp khí nén ở nồng độ thấp.
• Phần nhỏ thể tích quy đổi về phần tử C1 theo lý thuyết: Hàm lượng khí nhiễm bẩn được biểu thị bằng mililít trên mét khối [tương đương một phần triệu (1 ppm) theo thể tích: 1/106 (ml/m3)] và được quy định quy chuẩn về một phần tử cacbon đơn (C1) theo lý thuyết. Phương pháp quy đổi này giúp đồng nhất các hợp chất hydrocacbon khác nhau về một đơn vị so sánh tiêu chuẩn để dễ dàng đánh giá tổng lượng hữu cơ bay hơi.
• Phần nhỏ khối lượng (µg/g): Được biểu thị bằng microgram chất nhiễm bẩn trên một gam không khí nén. Chỉ số này tương đương với các phần triệu theo trọng lượng, giúp xác định chính xác tỷ lệ khối lượng của tạp chất khí trong dòng khí nén mà không bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi nhiệt độ và áp suất của thể tích khí.
• Phần nhỏ thể tích ở mức độ lớn (1%): Quy định cách biểu thị đối với các trường hợp hàm lượng khí nhiễm bẩn chiếm tỷ lệ lớn trong hỗn hợp khí, cụ thể là phần nhỏ thể tích bằng 1%, tương đương với tỷ lệ 1/102 (ml/m3).

Ý nghĩa và phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

Việc áp dụng thống nhất các đơn vị đo lường và phương pháp xác định theo TCVN 11256-6:2015 giúp các phòng thử nghiệm, nhà sản xuất và đơn vị vận hành hệ thống khí nén có cơ sở chuẩn hóa để kiểm soát các tác nhân gây ô nhiễm dạng khí (như carbon monoxide, carbon dioxide, sulfur dioxide, các hydrocacbon...). Điều này đảm bảo an toàn cho thiết bị đầu cuối, nâng cao chất lượng sản phẩm đầu ra và bảo vệ sức khỏe người lao động trong các môi trường sản xuất đặc thù như dược phẩm, thực phẩm, y tế và chế tạo linh kiện điện tử siêu dẫn.