Hà Nội đang bước vào một kỷ nguyên mới của giao thông đô thị với việc thiết lập các "vùng phát thải thấp" (Low Emission Zone - LEZ). Đây không chỉ là nỗ lực nhằm cải thiện chất lượng không khí mà còn là bước đi quyết liệt để hiện thực hóa các quy định của Luật Thủ đô. Cụ thể, các biện pháp áp dụng trong vùng phát thải thấp đã được quy định chi tiết tại Điều 10 Nghị quyết 57/2025/NQ-HĐND, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.

Hạ tầng giao thông và ưu tiên phương tiện xanh

Thành phố Hà Nội xác định việc phát triển hạ tầng là xương sống cho quá trình chuyển đổi. Ưu tiên hàng đầu là mở rộng hệ thống vận tải hành khách công cộng và khuyến khích các phương tiện không phát sinh khí thải. Các khu vực danh lam thắng cảnh, khu bảo tồn và du lịch sẽ được rà soát để phát triển không gian đi bộ và xe đạp.

Bên cạnh đó, mạng lưới xe đạp công cộng và các điểm trung chuyển kết nối giao thông sẽ được bố trí hợp lý. Đặc biệt, thành phố sẽ đầu tư mạnh vào hạ tầng năng lượng sạch, bao gồm các trạm sạc và hệ thống thu gom, xử lý pin xe điện sau thải bỏ để đảm bảo an toàn môi trường và phòng cháy chữa cháy.

Những phương tiện nào "rộng cửa" vào vùng phát thải thấp?

Theo quy định mới, không phải mọi phương tiện đều bị hạn chế. Những nhóm phương tiện sau đây vẫn được phép hoạt động bình thường trong vùng LEZ:

• Phương tiện không phát sinh khí thải (xe đạp, xe điện).
• Xe sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh.
• Các loại phương tiện ưu tiên theo quy định của pháp luật.
• Phương tiện có giấy phép lưu thông đặc biệt từ cơ quan có thẩm quyền.

Lộ trình hạn chế và cấm xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch

Đây là nội dung nhận được nhiều sự quan tâm nhất của người dân Thủ đô. Đối với các phương tiện chạy xăng, dầu, Hà Nội sẽ áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt theo lộ trình:

"Cấm hoàn toàn xe mô tô, xe gắn máy chạy xăng dầu tham gia kinh doanh vận tải qua nền tảng công nghệ trong vùng phát thải thấp. Xe tải trên 3.500 kg sử dụng nhiên liệu hóa thạch cũng sẽ bị cấm lưu thông tại các khu vực này."

Ngoài ra, ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 theo QCVN 85:2025/BNNMT sẽ bị cấm lưu thông theo các khung giờ quy định. Đối với xe máy cá nhân, việc lưu thông sẽ bị giới hạn theo khung giờ và phải đáp ứng các quy chuẩn khí thải khắt khe hơn.

Giám sát bằng AI và chính sách hỗ trợ người dân

Để đảm bảo tính thực thi, Hà Nội sẽ ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống camera giám sát, mã QR và thu phí không dừng (ETC). Dữ liệu sẽ được kết nối liên thông giữa cơ quan đăng kiểm, thuế và công an để xử lý vi phạm một cách minh bạch.

Tuy nhiên, thành phố cũng khẳng định sẽ không để người dân "đơn độc" trong quá trình chuyển đổi. Các chính sách ưu đãi, hỗ trợ tài chính để chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện sẽ được ban hành, giúp giảm bớt gánh nặng kinh tế cho các hộ gia đình và doanh nghiệp vận tải.