Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12423:2018 (hoàn toàn tương đương với ISO 11424:2017) quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với ống mềm và hệ ống cao su dùng cho hệ thống không khí và chân không của động cơ đốt trong. Tiêu chuẩn này do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 45 Cao su và sản phẩm cao su biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại ống mềm và hệ ống cao su được thiết kế để sử dụng trong hệ thống không khí (bao gồm cả không khí nạp và khí thải tuần hoàn) và hệ thống chân không của động cơ đốt trong. Đối tượng áp dụng bao gồm các nhà sản xuất, nhập khẩu, thử nghiệm và sử dụng các sản phẩm ống cao su này trong ngành công nghiệp ô tô, xe máy và các thiết bị động cơ đốt trong khác.

Phân loại ống mềm và hệ ống cao su

Sản phẩm được phân loại dựa trên nhiệt độ làm việc tối đa và khả năng chống chịu môi trường dầu, cụ thể:

• Phân loại theo nhiệt độ: Các cấp nhiệt độ làm việc liên tục từ thấp đến cao (ví dụ từ -40 độ C đến 125 độ C hoặc cao hơn tùy thuộc vào yêu cầu kỹ thuật cụ thể của từng loại động cơ).
• Phân loại theo khả năng chịu dầu: Chia thành các nhóm có khả năng chịu dầu cao, trung bình hoặc không yêu cầu chịu dầu, tùy thuộc vào vị trí lắp đặt và khả năng tiếp xúc với hơi dầu hoặc nhiên liệu.

Yêu cầu kỹ thuật về vật liệu và cấu trúc

Tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt về cấu tạo của ống mềm để đảm bảo an toàn và độ bền trong quá trình vận hành:

• Lớp cao su bên trong (ruột ống): Phải có khả năng chống chịu tốt với môi trường làm việc trực tiếp (không khí nóng, hơi dầu, chân không) mà không bị nứt nẻ hoặc biến dạng.
• Lớp gia cường: Đối với các loại ống chịu áp suất cao, lớp sợi gia cường (sợi dệt hoặc sợi kim loại) phải được phân bố đều, liên kết chặt chẽ với lớp trong và lớp ngoài.
• Lớp cao su bọc ngoài (vỏ ống): Phải có khả năng chống chịu thời tiết, ozone, nhiệt độ môi trường khoang động cơ và các tác nhân mài mòn cơ học.

Các chỉ tiêu cơ lý và phương pháp thử nghiệm

Để được chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn TCVN 12423:2018, sản phẩm phải vượt qua các thử nghiệm nghiêm ngặt sau:

• Độ bền kéo và độ giãn dài khi đứt: Xác định các đặc tính cơ lý cơ bản của vật liệu cao su trước và sau khi lão hóa.
• Thử nghiệm lão hóa nhiệt: Đánh giá sự thay đổi tính chất của cao su sau khi tiếp xúc với nhiệt độ cao trong thời gian quy định.
• Độ bền uốn ở nhiệt độ thấp: Đảm bảo ống không bị nứt hoặc gãy khi hoạt động trong điều kiện thời tiết lạnh giá.
• Khả năng chịu chân không và áp suất: Ống không được móp méo quá mức cho phép khi chịu áp suất chân không cực đại, và không bị rò rỉ hoặc nổ dưới áp suất thử nghiệm quy định.
• Độ bền liên kết giữa các lớp: Lực bóc tách giữa lớp cao su và lớp gia cường phải đạt giá trị tối thiểu theo quy định để tránh hiện tượng tách lớp khi sử dụng.
• Khả năng chịu ozone: Thử nghiệm khả năng chống nứt nẻ dưới tác động của khí ozone trong khí quyển.

Yêu cầu về ghi nhãn và thông tin sản phẩm

Trên mỗi sản phẩm ống mềm hoặc hệ ống cao su phải được ghi nhãn rõ ràng, dễ đọc và không bị tẩy xóa trong quá trình sử dụng với các thông tin tối thiểu sau:

• Tên hoặc logo của nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp.
• Ký hiệu tiêu chuẩn quốc gia (TCVN 12423:2018 hoặc ISO 11424).
• Ký hiệu phân loại (cấp nhiệt độ, khả năng chịu dầu).
• Tháng và năm sản xuất hoặc mã lô hàng để phục vụ truy xuất nguồn gốc.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12423:2018 (ISO 11424:2017) có hiệu lực kể từ ngày được công bố. Tiêu chuẩn này được khuyến khích áp dụng rộng rãi trong thiết kế, chế tạo và kiểm định chất lượng phụ tùng ô tô, xe máy tại Việt Nam nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và an toàn kỹ thuật.