Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13795:2023 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 1823:2015, quy định chi tiết các yêu cầu kỹ thuật đối với ống và hệ ống cao su dùng để hút và xả dầu. Dưới đây là tóm tắt chuyên sâu nội dung Phần mở đầu và các điều khoản cốt lõi từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với bốn loại ống và hệ ống cao su (sau đây gọi chung là ống) được sử dụng để hút và xả các sản phẩm dầu mỏ, nhiên liệu lỏng có hàm lượng hydrocacbon thơm khác nhau dưới các điều kiện nhiệt độ và áp suất làm việc xác định. Tiêu chuẩn áp dụng cho các hệ thống ống dẫn dầu trong các ngành công nghiệp, vận tải đường thủy, đường bộ và các ứng dụng chuyển tải dầu mỏ chuyên dụng khác.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung:

• TCVN 1592 (ISO 37) - Cao su lưu hóa hoặc nhiệt dẻo - Xác định các tính chất ứng suất-giãn dài khi kéo.
• TCVN 2229 (ISO 188) - Cao su lưu hóa hoặc nhiệt dẻo - Thử nghiệm lão hóa nhanh và độ bền nhiệt.
• TCVN 4854 (ISO 1402) - Ống và hệ ống cao su và chất dẻo - Thử thủy tĩnh.
• ISO 1431-1 - Cao su lưu hóa hoặc nhiệt dẻo - Độ bền rạn nứt do ôzôn dưới tác động của ứng suất kéo tĩnh.
• ISO 1817 - Cao su lưu hóa hoặc nhiệt dẻo - Xác định ảnh hưởng của chất lỏng lên các đặc tính vật lý.
• ISO 2878 - Cao su lưu hóa hoặc nhiệt dẻo - Thiết bị chống tĩnh điện và dẫn điện - Xác định điện trở.
• ISO 4671 - Ống và hệ ống cao su và chất dẻo - Phương pháp đo kích thước của ống và chiều dài của hệ ống.
• ISO 7326 - Ống cao su và chất dẻo - Đánh giá độ bền ôzôn dưới điều kiện tĩnh.
• ISO 8033 - Ống cao su và chất dẻo - Xác định độ bám dính giữa các thành phần cấu tạo.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa được nêu trong tiêu chuẩn ISO 8330 (Ống và hệ ống cao su và chất dẻo - Từ vựng). Một số thuật ngữ cốt lõi bao gồm:

• Hệ ống cao su (Hose assembly): Là một đoạn ống cao su đã được lắp sẵn các đầu nối phù hợp ở hai đầu bằng các phương pháp cơ học hoặc lưu hóa để sẵn sàng đưa vào vận hành.
• Ống hút và xả (Suction and discharge hose): Loại ống được thiết kế đặc biệt để chịu được cả áp suất âm (chân không) khi hút và áp suất dương khi xả chất lỏng mà không bị móp méo hoặc biến dạng quá mức cho phép.
• Ống xả (Discharge hose): Loại ống chỉ được thiết kế để chịu áp suất dương trong quá trình xả chất lỏng, không có khả năng chịu áp suất chân không cao.

Điều 4: Phân loại

Các ống cao su thuộc phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn này được phân loại dựa trên kết cấu, khả năng chịu áp suất, giới hạn nhiệt độ và đặc tính điện học thành các loại, cấp và hạng cụ thể như sau:

1. Phân loại theo kết cấu và mục đích sử dụng (Type):

• Loại 1 (Type 1): Ống có lòng ống gồ ghề (rough-bore), có dây thép xoắn gia cường bên trong lòng ống, thích hợp cho cả ứng dụng hút và xả dầu trong điều kiện khắc nghiệt.
• Loại 2 (Type 2): Ống có lòng ống nhẵn (smooth-bore), có dây thép xoắn chôn chìm trong thành ống, thích hợp cho cả ứng dụng hút và xả dầu, giúp giảm thiểu lực cản dòng chảy.
• Loại 3 (Type 3): Ống có lòng ống nhẵn (smooth-bore), không có dây thép xoắn gia cường, chỉ thích hợp cho ứng dụng xả dầu dưới áp suất cao.
• Loại 4 (Type 4): Ống có lòng ống nhẵn, trọng lượng nhẹ, không có dây thép xoắn gia cường, chuyên dùng cho ứng dụng xả dầu trong các điều kiện tải nhẹ hoặc lưu động.

2. Phân cấp theo nhiệt độ làm việc và khả năng kháng hydrocacbon thơm (Class):

• Cấp A (Class A): Thiết kế cho nhiệt độ làm việc từ -20 độ C đến +82 độ C, sử dụng với các loại nhiên liệu có hàm lượng hydrocacbon thơm lên đến 50% theo thể tích.
• Cấp B (Class B): Thiết kế cho nhiệt độ làm việc từ -30 độ C đến +100 độ C, sử dụng với các loại nhiên liệu có hàm lượng hydrocacbon thơm lên đến 100% theo thể tích.

3. Phân hạng theo đặc tính điện (Electrical properties):

• Hạng M (Grade M): Ống có liên kết điện (electrically bonded), đảm bảo tính liên tục về điện giữa các đầu nối kim loại thông qua dây kim loại liên kết chạy dọc thân ống.
• Hạng Omega (Grade Omega): Ống dẫn điện (electrically conductive), sử dụng hợp chất cao su dẫn điện đặc biệt để triệt tiêu tĩnh điện phát sinh trong quá trình truyền dẫn mà không cần dây kim loại liên kết.