Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12142-2:2017

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12142-2:2017 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 683-2:2016. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với các sản phẩm thép hợp kim dùng cho tôi và ram. Đây là một phần quan trọng trong bộ tiêu chuẩn về thép nhiệt luyện, thép hợp kim và thép dễ cắt, đóng vai trò định hướng kỹ thuật cho các nhà sản xuất, đơn vị gia công và kiểm định chất lượng thép tại Việt Nam.

Nội dung chi tiết Phần mở đầu và các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật giao hàng đối với các sản phẩm bán thành phẩm (ví dụ: phôi nóng), thép thanh, thép dây, thép tấm, thép lá và các sản phẩm rèn tự do được chế tạo từ các mác thép hợp kim dùng cho tôi và ram.
• Các sản phẩm này được cung cấp ở một trong các trạng thái xử lý nhiệt được quy định cho các loại sản phẩm khác nhau và trạng thái bề mặt khi giao hàng.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các sản phẩm thép đã được gia công nguội hoặc các sản phẩm thép tấm, thép lá cán nóng có chiều dày dưới 3mm.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, người sử dụng cần phối hợp và viện dẫn các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia liên quan khác, bao gồm:

• Các tiêu chuẩn về phương pháp thử nghiệm cơ lý tính của thép như thử kéo, thử độ cứng, thử va đập ở nhiệt độ thường hoặc nhiệt độ thấp.
• Các tiêu chuẩn về phân tích hóa học để xác định chính xác thành phần phần trăm của các nguyên tố hợp kim trong thép.
• Các tiêu chuẩn quy định về dung sai kích thước, hình dạng và sai lệch cho phép của các sản phẩm thép cán nóng, thép rèn.
• Các tài liệu hướng dẫn về kiểm tra không phá hủy và đánh giá khuyết tật bề mặt sản phẩm thép.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành được sử dụng xuyên suốt trong văn bản nhằm đảm bảo tính thống nhất khi áp dụng thực tế:

• Thép hợp kim dùng cho tôi và ram: Là loại thép có chứa các nguyên tố hợp kim với hàm lượng xác định nhằm tăng độ thấm tôi và cải thiện cơ tính tổng hợp sau khi tiến hành quá trình nhiệt luyện (tôi và ram).
• Tôi và ram (Quenching and Tempering): Quy trình nhiệt luyện gồm nung nóng thép đến nhiệt độ austenit hóa, giữ nhiệt, làm nguội nhanh (tôi) để đạt tổ chức mactenxit, sau đó nung lại ở nhiệt độ thích hợp dưới đường tới hạn (ram) để đạt được sự kết hợp tối ưu giữa độ bền và độ dẻo dai.
• Các định nghĩa liên quan đến dạng sản phẩm như sản phẩm dẹt (tấm, lá), sản phẩm dài (thanh, dây) và bán thành phẩm theo các tiêu chuẩn phân loại chung của ngành luyện kim.

- Điều 4: Phân loại và ký hiệu

Quy định cách thức phân loại và đặt ký hiệu cho các mác thép hợp kim để thuận tiện cho việc thương mại, sản xuất và quản lý chất lượng:

• Phân loại: Thép được phân loại dựa trên thành phần hóa học chủ yếu và tính chất sử dụng đặc trưng (ví dụ: thép hợp kim Crôm, Crôm-Mangan, Crôm-Molipden, Niken-Crôm-Molipden...).
• Ký hiệu mác thép: Hệ thống ký hiệu được xây dựng dựa trên các chữ cái chỉ nhóm thép và các con số biểu thị hàm lượng cacbon trung bình cùng các nguyên tố hợp kim chính, tuân thủ nghiêm ngặt hệ thống ký hiệu của tiêu chuẩn ISO.
• Quy định về cách ghi nhãn sản phẩm khi giao hàng để đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc mác thép, số mẻ luyện và lô sản xuất.