Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 256-3:2006 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 6506-3:2005, do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN/TC 164 Thử cơ lý kim loại biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị và Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp hiệu chuẩn các tấm chuẩn được sử dụng để kiểm định gián tiếp các máy thử độ cứng Brinell theo quy định tại TCVN 256-2.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của TCVN 256-3:2006:

• Tiêu chuẩn này quy định cụ thể phương pháp hiệu chuẩn các tấm chuẩn độ cứng Brinell để sử dụng cho việc kiểm định gián tiếp các máy thử độ cứng Brinell (được quy định chi tiết trong TCVN 256-2).
• Tiêu chuẩn chỉ áp dụng đối với các tấm chuẩn có chiều dày lớn hơn hoặc bằng 6 mm nhằm đảm bảo độ ổn định cấu trúc và tránh biến dạng trong quá trình tác động lực thử.
• Các quy trình hiệu chuẩn được thiết lập nhằm đảm bảo tính liên kết chuẩn đo lường của hệ thống đo độ cứng Brinell từ cấp quốc gia đến các thiết bị đo thực tế tại nhà xưởng, phòng thí nghiệm.

Các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng bản mới nhất (bao gồm cả các sửa đổi):

• TCVN 256-1:2006 (ISO 6506-1:2005): Vật liệu kim loại – Thử độ cứng Brinell – Phần 1: Phương pháp thử.
• TCVN 256-2:2006 (ISO 6506-2:2005): Vật liệu kim loại – Thử độ cứng Brinell – Phần 2: Kiểm định và hiệu chuẩn máy thử.

Để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của phép đo hiệu chuẩn, các tấm chuẩn phải được chế tạo theo các yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt sau:

• Yêu cầu về vật liệu và xử lý nhiệt: Tấm chuẩn phải được chế tạo từ kim loại hoặc hợp kim có tính đồng nhất cao về cấu trúc vi mô và độ cứng. Quy trình xử lý nhiệt phải đảm bảo độ ổn định lâu dài về mặt kích thước và trị số độ cứng của tấm chuẩn theo thời gian.
• Khử từ tính: Tấm chuẩn phải được khử từ hoàn toàn để tránh bất kỳ ảnh hưởng từ trường nào tác động lên đầu đâm hoặc hệ thống đo trong quá trình thử nghiệm.
• Kích thước hình học: Chiều dày của tấm chuẩn không được nhỏ hơn 6 mm. Diện tích bề mặt của tấm chuẩn phải đủ lớn để thực hiện số lượng vết lõm quy định cùng với các khoảng cách an toàn giữa các vết lõm và từ vết lõm đến mép tấm chuẩn.
• Độ phẳng và độ song song: Bề mặt thử và bề mặt tựa của tấm chuẩn phải được gia công phẳng và song song với nhau. Độ không song song giữa hai mặt không được vượt quá 0,02 mm trên chiều dài 50 mm.
• Độ nhám bề mặt: Bề mặt thử phải được mài bóng và không có các vết xước cơ học làm ảnh hưởng đến việc đo chính xác đường kính vết lõm. Độ nhám bề mặt Ra không được vượt quá 0,2 µm đối với bề mặt thử và không vượt quá 0,8 µm đối với bề mặt tựa.

Máy hiệu chuẩn dùng để xác định độ cứng của tấm chuẩn phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn so với máy thử độ cứng thông thường:

• Kiểm định trực tiếp: Máy hiệu chuẩn phải được kiểm định trực tiếp theo các yêu cầu quy định tại TCVN 256-2. Sai số cho phép của lực thử không được vượt quá ± 0,1 % lực thử danh nghĩa (so với mức ± 1,0 % của máy thử thông thường).
• Đầu đâm tiêu chuẩn: Đầu đâm phải là bi bằng hợp kim cứng (cacbua vonfram) có đường kính phù hợp (1 mm, 2,5 mm, 5 mm hoặc 10 mm). Các đặc tính vật lý của bi (độ cứng, độ nhám bề mặt, dung sai đường kính) phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định kỹ thuật đặc biệt dành cho máy hiệu chuẩn.
• Hệ thống đo lường vết lõm: Thiết bị đo đường kính vết lõm (kính hiển vi đo hoặc hệ thống đo tự động) phải có độ phân giải cực cao. Sai số lớn nhất cho phép của thiết bị đo không được vượt quá ± 0,5 % đường kính vết lõm được đo.