Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9531:2012 (ISO 15753:2006 và Sửa đổi 1:2011) - Phần mở đầu và các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9531:2012 quy định phương pháp xác định hàm lượng của 15 hydrocacbon thơm đa vòng (PAH) trong dầu mỡ động vật và thực vật bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) sử dụng đầu dò huỳnh quang. Dưới đây là nội dung chi tiết và chuyên sâu từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này:

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này mô tả chi tiết phương pháp xác định hàm lượng của 15 hydrocacbon thơm đa vòng (PAH) trong các loại dầu mỡ động vật và thực vật. Các hợp chất PAH bao gồm: anthracene, phenanthrene, fluoranthene, pyrene, benzo[a]anthracene, chrysene, benzo[b]fluoranthene, benzo[k]fluoranthene, benzo[a]pyrene, dibenzo[a,h]anthracene, benzo[g,h,i]perylene và indeno[1,2,3-cd]pyrene.
• Phương pháp này có thể áp dụng cho hầu hết các loại dầu và mỡ động vật, thực vật như dầu dừa, dầu ôliu, dầu hướng dương, mỡ heo, mỡ bò và các sản phẩm dầu mỡ kỹ thuật khác.
• Giới hạn phát hiện (LOD) và giới hạn định lượng (LOQ) của phương pháp đối với hầu hết các PAH nằm trong khoảng từ 0,1 microgam trên kilogam (µg/kg) đến 0,6 µg/kg, đáp ứng yêu cầu kiểm soát an toàn thực phẩm nghiêm ngặt đối với các chất độc hại phát sinh trong quá trình chế biến nhiệt.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Việc áp dụng tiêu chuẩn này đòi hỏi phải sử dụng các tài liệu viện dẫn bắt buộc để đảm bảo tính đồng nhất và chính xác trong suốt quá trình thử nghiệm.
• Tài liệu viện dẫn cốt lõi là TCVN 6128 (ISO 661) về Dầu mỡ động vật và thực vật - Chuẩn bị mẫu thử. Đây là tiêu chuẩn nền tảng hướng dẫn cách đồng nhất hóa mẫu, xử lý sơ bộ và bảo quản mẫu trước khi tiến hành phân tích hóa lý nhằm tránh làm biến đổi hàm lượng PAH nhạy cảm với ánh sáng và nhiệt độ.

- Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp

• Hòa tan và chiết tách: Mẫu thử (dầu hoặc mỡ) được hòa tan hoàn toàn trong một dung môi không cực thích hợp (thường là hexan) để chuẩn bị cho quá trình làm sạch tiếp theo.
• Làm sạch mẫu bằng sắc ký cột hấp phụ (SPE): Sử dụng các cột chiết pha rắn (SPE) chứa chất hấp phụ chọn lọc như silica gel hoặc alumina. Quá trình này giúp loại bỏ triacylglycerol (thành phần chính của dầu mỡ) và các tạp chất phân cực khác, đồng thời giữ lại và làm giàu các hợp chất PAH không cực trên cột. Sau đó, các PAH được rửa giải bằng dung môi hữu cơ thích hợp.
• Phân tách và phát hiện bằng HPLC: Dịch chiết sau khi cô đặc được bơm vào hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC). Quá trình phân tách được thực hiện trên cột sắc ký pha đảo (thường là cột C18 chuyên dụng cho phân tích PAH). Các hợp chất PAH được phát hiện và định lượng bằng đầu dò huỳnh quang (FLD) với các bước sóng kích thích và phát xạ được lập trình thay đổi linh hoạt theo thời gian lưu của từng chất nhằm đạt độ nhạy và độ chọn lọc cao nhất.

- Điều 4: Thuốc thử và vật liệu thử nghiệm

• Yêu cầu về độ tinh khiết: Tất cả các hóa chất, dung môi được sử dụng phải đạt độ tinh khiết dùng cho phân tích sắc ký (HPLC grade) hoặc tương đương để hạn chế tối đa hiện tượng nhiễu đường nền hoặc nhiễm bẩn ngoại lai ở nồng độ vết.
• Các dung môi chính: Bao gồm axetonitril (acetonitrile), tetrahydrofuran (THF), n-hexan, toluen, metanol và nước siêu tinh khiết (độ dẫn điện cực thấp).
• Chất chuẩn PAH: Sử dụng các chất chuẩn đơn lẻ hoặc hỗn hợp chuẩn của 15 hợp chất PAH có độ tinh khiết cao (thường trên 98%) để pha chế các dung dịch chuẩn gốc, dung dịch chuẩn trung gian và các dung dịch hiệu chuẩn làm việc nhằm xây dựng đường chuẩn định lượng.
• Vật liệu hỗ trợ: Cột chiết pha rắn (SPE) silica gel hoặc alumina hoạt hóa có dung tích và khối lượng pha tĩnh phù hợp; màng lọc mẫu bằng vật liệu PTFE hoặc Nylon có kích thước lỗ lọc không quá 0,45 micromet để lọc sạch dịch chiết trước khi bơm vào hệ thống HPLC.