Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7150:2007 (ISO 835:2007) về Dụng cụ thí nghiệm bằng thuỷ tinh - Pipet chia độ

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7150:2007 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 835:2007. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật, đo lường và phân loại đối với các loại pipet chia độ bằng thủy tinh sử dụng phổ biến trong các phòng thí nghiệm. Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn quy định các yêu cầu về mặt thiết kế, kích thước, dung tích và sai số cho phép đối với các loại pipet chia độ bằng thủy tinh dùng chung trong phòng thí nghiệm.
• Áp dụng cho các loại pipet chia độ có dung tích danh định từ 0,1 ml đến 25 ml.
• Các quy định trong tiêu chuẩn này nhằm đảm bảo tính thống nhất, độ chính xác và an toàn trong quá trình đo lường thể tích chất lỏng bằng pipet chia độ.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn và kết hợp với các tài liệu kỹ thuật sau:

• TCVN 1044 (ISO 384) về Dụng cụ đo dung tích bằng thủy tinh - Nguyên tắc thiết kế và chế tạo. Đây là tài liệu nền tảng quy định các nguyên tắc chung về thiết kế hình dáng, vạch chia và sai số cho các dụng cụ đo thể tích bằng thủy tinh.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi để thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế đo lường:

• Dung tích danh định: Là thể tích chất lỏng tối đa mà pipet được thiết kế để chứa hoặc xả ra ở nhiệt độ tiêu chuẩn (thường là 20 độ C).
• Thời gian chảy: Khoảng thời gian liên tục để bề mặt chất lỏng (khum chất lỏng) di chuyển từ vạch chia trên cùng đến khi dừng lại ở đầu xả hoặc vạch chia dưới cùng của pipet.
• Thời gian chờ: Khoảng thời gian quy định phải giữ nguyên vị trí của pipet sau khi dòng chảy chính đã kết thúc, nhằm cho phép lượng chất lỏng bám trên thành trong của pipet chảy hết xuống để đạt độ chính xác tối đa (thường áp dụng cho pipet cấp A).

Điều 4: Phân loại và cấp chính xác

Tiêu chuẩn phân loại pipet chia độ dựa trên hai tiêu chí chính là cấp độ chính xác và phương thức xả chất lỏng:

• Phân loại theo cấp chính xác:
  • Cấp A (Class A): Là cấp có độ chính xác cao nhất. Sai số dung tích nằm trong giới hạn nghiêm ngặt và thường yêu cầu một khoảng thời gian chờ nhất định khi xả để đảm bảo độ chính xác của phép đo.
  • Cấp B (Class B): Là cấp có độ chính xác thấp hơn. Sai số dung tích cho phép của cấp B thường lớn gấp đôi so với cấp A và không yêu cầu thời gian chờ khi xả.
• Phân loại theo phương thức xả (Type):
  • Loại 1 (Type 1): Pipet xả một phần. Dung tích danh định được xác định bằng khoảng cách giữa vạch chia trên cùng (vạch không) và vạch chia dưới cùng. Chất lỏng không được xả hết hoàn toàn ra ngoài đầu tip.
  • Loại 2 (Type 2): Pipet xả hoàn toàn. Dung tích danh định được xác định từ vạch chia trên cùng (vạch không) đến tận đầu xả (đầu tip) của pipet.
  • Loại 3 (Type 3): Pipet xả hoàn toàn có thổi. Tương tự như Loại 2, nhưng lượng giọt chất lỏng cuối cùng còn đọng lại ở đầu xả phải được thổi ra ngoài bằng quả bóp cao su để đạt đủ dung tích thiết kế. Loại này được ký hiệu bằng hai vòng tròn nhỏ ở phần trên của thân pipet.
  • Loại 4 (Type 4): Pipet xả nhanh. Được thiết kế để xả chất lỏng với tốc độ nhanh hơn, thường áp dụng cho các thí nghiệm không yêu cầu độ chính xác quá khắt khe.