Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8064:2024 về Nhiên liệu điêzen 5 % Este metyl axit béo (DO B5) - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử được ban hành nhằm thiết lập hệ thống tiêu chuẩn chất lượng đồng bộ, kiểm soát chặt chẽ các chỉ tiêu kỹ thuật và phương pháp thử nghiệm đối với loại nhiên liệu sinh học này tại Việt Nam. Văn bản đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng tiêu dùng, bảo vệ môi trường và đảm bảo hiệu suất vận hành của các phương tiện giao thông, thiết bị sử dụng động cơ điêzen.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến sản xuất, chế biến, nhập khẩu, lưu thông, phân phối và kiểm tra chất lượng nhiên liệu điêzen chứa 5% thể tích este metyl axit béo (DO B5) tại Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh tập trung vào việc xác định các giới hạn kỹ thuật bắt buộc và các phương pháp thử nghiệm chuẩn hóa để đánh giá sự phù hợp của sản phẩm.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định chi tiết các yêu cầu kỹ thuật đối với nhiên liệu điêzen B5 (DO B5), là hỗn hợp gồm 95% thể tích nhiên liệu điêzen gốc và 5% thể tích este metyl axit béo (FAME).
• Xác định các phương pháp thử tương ứng để đánh giá từng chỉ tiêu chất lượng cụ thể của sản phẩm trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Hệ thống hóa các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và tiêu chuẩn quốc tế (ASTM, EN, ISO) được sử dụng làm căn cứ đối chiếu và thực hiện thử nghiệm.
• Các tài liệu viện dẫn bao gồm các phương pháp xác định trị số xêtan, điểm chớp cháy, độ nhớt động học, hàm lượng lưu huỳnh, hàm lượng nước, cặn cacbon, và các chỉ tiêu hóa lý khác của nhiên liệu.
• Nguyên tắc áp dụng: Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu; đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Nhiên liệu điêzen (DO): Sản phẩm dầu mỏ có dải chưng cất phù hợp để làm nhiên liệu cho động cơ cháy do nén.
• Este metyl axit béo (FAME): Nhiên liệu sinh học được sản xuất từ dầu thực vật hoặc mỡ động vật thông qua quá trình este hóa, đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật quy định để phối trộn vào nhiên liệu điêzen thông thường.
• Nhiên liệu điêzen B5 (DO B5): Nhiên liệu điêzen có chứa hàm lượng este metyl axit béo (FAME) ở mức giới hạn quy định (khoảng 5% thể tích).

4. Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử (Điều 4)

Đây là nội dung trọng tâm quy định các chỉ tiêu chất lượng bắt buộc mà nhiên liệu DO B5 phải đạt được, bao gồm:

• Trị số xêtan và chỉ số xêtan: Đảm bảo khả năng tự bốc cháy của nhiên liệu trong buồng đốt động cơ, giúp động cơ khởi động dễ dàng và vận hành êm ái.
• Hàm lượng lưu huỳnh: Giới hạn nghiêm ngặt hàm lượng lưu huỳnh tối đa nhằm giảm thiểu lượng khí thải độc hại ra môi trường, đồng thời hạn chế sự ăn mòn hóa học đối với các chi tiết của động cơ.
• Điểm chớp cháy cốc kín: Quy định mức nhiệt độ tối thiểu để đảm bảo an toàn tuyệt đối trong quá trình tồn trữ, vận chuyển và phân phối nhiên liệu, phòng tránh nguy cơ cháy nổ.
• Độ nhớt động học ở 40 độ C: Kiểm soát độ nhớt trong khoảng tối ưu để đảm bảo khả năng phun sương mịn của vòi phun và bôi trơn tốt cho hệ thống bơm cao áp.
• Nhiệt độ chưng cất: Xác định các điểm nhiệt độ chưng cất thu hồi để đánh giá khả năng bay hơi và tính chất cháy hoàn toàn của nhiên liệu.
• Hàm lượng nước và tạp chất dạng hạt: Giới hạn ở mức tối thiểu để ngăn ngừa hiện tượng tắc nghẽn bộ lọc nhiên liệu, ăn mòn hệ thống phun và sự phát triển của vi sinh vật trong bồn chứa.
• Hàm lượng FAME: Quy định tỷ lệ phối trộn FAME thực tế phải nằm trong giới hạn cho phép (từ 4% đến 5% thể tích) để đảm bảo tính đồng nhất và đặc tính sinh học của DO B5.
• Độ ổn định oxy hóa: Đảm bảo nhiên liệu không bị phân hủy, tạo cặn nhựa trong quá trình lưu trữ dài ngày.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8064:2024 có hiệu lực áp dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc kể từ ngày công bố. Các tổ chức thử nghiệm, phòng thử nghiệm được chỉ định phải cập nhật trang thiết bị và quy trình thực hành theo đúng các phương pháp thử được quy định tại tiêu chuẩn này để đảm bảo tính chính xác và giá trị pháp lý của kết quả kiểm nghiệm.