Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6763:2008 hoàn toàn tương đương với ISO 6886:2006, quy định phương pháp xác định khả năng chịu oxy hóa của dầu mỡ động vật và thực vật bằng phép thử oxy hóa nhanh dưới các điều kiện tiêu chuẩn. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của phương pháp thử nghiệm:

• Phương pháp này quy định cách xác định khả năng chịu oxy hóa của dầu và mỡ động thực vật trong các điều kiện khắc nghiệt, cụ thể là ở nhiệt độ cao và dòng khí thổi liên tục.
• Tiêu chuẩn áp dụng cho cả dầu mỡ động thực vật thô và dầu mỡ đã qua tinh luyện.
• Phương pháp này không áp dụng để xác định trực tiếp độ ổn định của dầu mỡ ở nhiệt độ bảo quản thông thường. Tuy nhiên, kết quả thử nghiệm cho phép so sánh hiệu quả của các chất chống oxy hóa được thêm vào dầu mỡ động thực vật.
• Tiêu chuẩn cũng có thể áp dụng cho các sản phẩm chứa dầu mỡ, nhưng cần có quy trình chiết tách chất béo phù hợp trước khi tiến hành thử nghiệm.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết. Đối với các tài liệu ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu, đối với tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng bản mới nhất:

• TCVN 4851 (ISO 3696), Nước dùng cho phòng thí nghiệm phân tích - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.
• Các tiêu chuẩn liên quan đến việc lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử đối với dầu mỡ động thực vật để đảm bảo tính đại diện của mẫu phân tích.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi để thống nhất cách hiểu và thực hiện phép đo:

• Thời gian cảm ứng (Induction period): Là khoảng thời gian tính từ lúc bắt đầu phép đo cho đến khi tốc độ giải phóng các sản phẩm oxy hóa dễ bay hơi bắt đầu tăng lên một cách nhanh chóng. Thời gian cảm ứng được biểu thị bằng giờ (h).
• Khả năng chịu oxy hóa (Oxidative stability): Được xác định bằng chính thời gian cảm ứng, đo được theo các quy định cụ thể trong tiêu chuẩn này. Thời gian cảm ứng càng dài chứng tỏ khả năng chịu oxy hóa của dầu mỡ càng tốt.
• Độ dẫn điện (Conductivity): Khả năng truyền dòng điện của dung dịch nước trong bình đo, thay đổi do sự hấp thụ các axit cacboxylic dễ bay hơi sinh ra từ quá trình oxy hóa mẫu dầu mỡ.

Điều 4: Nguyên tắc của phương pháp

Nguyên lý hoạt động của phép thử oxy hóa nhanh được mô tả chi tiết như sau:

• Một dòng không khí đã được lọc sạch và làm khô được sục liên tục qua mẫu thử dầu mỡ đã được giữ ở một nhiệt độ cao xác định (thường từ 100 độ C đến 120 độ C tùy thuộc vào loại mẫu).
• Quá trình oxy hóa cưỡng bức này làm phát sinh các sản phẩm phân hủy dễ bay hơi, chủ yếu là các axit hữu cơ mạch ngắn như axit formic và axit axetic.
• Dòng khí mang theo các hợp chất dễ bay hơi này đi vào một bình đo chứa đầy nước khử khoáng hoặc nước cất (đã được kiểm soát độ dẫn điện ban đầu).
• Sự xuất hiện của các axit này trong nước làm tăng độ dẫn điện của dung dịch. Sự thay đổi độ dẫn điện được ghi lại liên tục theo thời gian.
• Điểm kết thúc của thời gian cảm ứng được xác định tại thời điểm đường cong biểu diễn độ dẫn điện theo thời gian bắt đầu xuất hiện sự gia tăng đột ngột (điểm uốn của đường cong).