Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6269:2008 (ISO 8070:2007) quy định phương pháp đo phổ hấp thụ nguyên tử để xác định hàm lượng của bốn nguyên tố kim loại quan trọng bao gồm canxi, natri, kali và magie trong sữa và các sản phẩm từ sữa. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết nội dung cốt lõi từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng canxi, natri, kali và magie trong sữa và các sản phẩm sữa bằng kỹ thuật đo phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa (FAAS).
• Phương pháp này có thể áp dụng cho nhiều loại sản phẩm sữa khác nhau, bao gồm sữa tươi, sữa bột, sữa đặc, phomat và các chế phẩm dinh dưỡng từ sữa khác.
• Việc kiểm soát chính xác hàm lượng các khoáng chất này đóng vai trò quyết định trong việc đánh giá chất lượng dinh dưỡng và tính hợp chuẩn của sản phẩm sữa trên thị trường.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn là vô cùng cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung.
• Tiêu chuẩn liên quan đến chất lượng nước dùng trong phòng thử nghiệm phân tích (ví dụ: TCVN 4851 hoặc ISO 3696), yêu cầu sử dụng nước có độ tinh khiết tối thiểu là loại 2 để tránh nhiễm bẩn các nguyên tố vi lượng cần phân tích.
• Các tiêu chuẩn về dụng cụ thủy tinh phòng thí nghiệm như bình định mức, pipet nhằm đảm bảo độ chính xác trong quá trình pha loãng mẫu và chuẩn bị dung dịch chuẩn.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

• Hàm lượng canxi, natri, kali và magie được định nghĩa là phần khối lượng của các chất xác định được bằng quy trình quy định trong tiêu chuẩn này.
• Kết quả phân tích các nguyên tố này thường được biểu thị bằng miligam trên kilogam (mg/kg) hoặc phần trăm khối lượng (% khối lượng) tùy thuộc vào nồng độ thực tế của từng nguyên tố trong mẫu thử.

- Điều 4: Nguyên tắc của phương pháp

• Quá trình xử lý mẫu (vô cơ hóa mẫu): Mẫu thử được phân hủy bằng phương pháp ướt (sử dụng axit mạnh như axit nitric) hoặc phương pháp tro hóa khô trong lò nung ở nhiệt độ kiểm soát để loại bỏ hoàn toàn hợp chất hữu cơ, giải phóng các ion kim loại canxi, natri, kali và magie vào dung dịch.
• Bổ sung chất ức chế nhiễu: Để ngăn ngừa sự cản trở hóa học và sự ion hóa trong ngọn lửa (đặc biệt là đối với canxi và magie), một lượng chất giải phóng thích hợp như lantan hoặc xesi được thêm vào dung dịch mẫu và dung dịch chuẩn.
• Đo phổ hấp thụ nguyên tử (AAS): Dung dịch mẫu sau khi xử lý được phun sương vào ngọn lửa của máy quang phổ hấp thụ nguyên tử. Độ hấp thụ của các nguyên tử tự do được đo ở các bước sóng đặc trưng cho từng nguyên tố: canxi (422,7 nm), natri (589,0 nm), kali (766,5 nm) và magie (285,2 nm).
• Xác định hàm lượng: Nồng độ của các nguyên tố trong dung dịch mẫu được xác định bằng cách so sánh độ hấp thụ đo được với đường chuẩn được thiết lập từ các dung dịch chuẩn có nồng độ đã biết của từng nguyên tố tương ứng.