Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5535:2010

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5535:2010 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 2911:2004) quy định phương pháp xác định hàm lượng sacaroza trong sữa đặc có đường. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng làm cơ sở pháp lý và kỹ thuật cho các phòng thử nghiệm, cơ quan kiểm định chất lượng và các doanh nghiệp sản xuất sữa đánh giá chính xác hàm lượng đường bổ sung vào sản phẩm. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của phương pháp thử nghiệm:

• Phương pháp được quy định là phương pháp phân cực để xác định hàm lượng sacaroza.
• Tiêu chuẩn áp dụng trực tiếp cho các sản phẩm sữa đặc có đường thông thường.
• Phương pháp này phù hợp với các sản phẩm sữa đặc có đường được chế biến từ sữa nguyên chất, sữa tách một phần chất béo hoặc sữa gầy kết hợp với đường sacaroza tinh khiết, đảm bảo không bị lẫn các thành phần hoạt động quang học khác ngoài các loại đường tự nhiên của sữa và sacaroza.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, người sử dụng cần kết hợp viện dẫn các tài liệu kỹ thuật liên quan:

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn là bắt buộc áp dụng để thực hiện phép thử.
• Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
• Tài liệu viện dẫn cốt lõi thường bao gồm các tiêu chuẩn về hướng dẫn lấy mẫu sữa và sản phẩm sữa (như TCVN 6400 hoặc ISO 707) nhằm đảm bảo mẫu thử nghiệm đồng nhất và có tính đại diện cao nhất cho lô hàng cần đánh giá.

Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp

Nguyên tắc xác định hàm lượng sacaroza bằng phương pháp phân cực dựa trên sự thay đổi độ quay cực của dung dịch trước và sau khi thủy phân đường. Quy trình kỹ thuật được thực hiện qua các bước cốt lõi sau:

• Làm trong dung dịch mẫu: Tiến hành xử lý mẫu sữa đặc có đường bằng cách bổ sung các chất làm trong gồm dung dịch kẽm axetat và dung dịch kali hexacyanoferrat(II). Quá trình này giúp kết tủa hoàn toàn chất béo và protein có trong sữa, loại bỏ các yếu tố gây đục dung dịch.
• Lọc dịch mẫu: Tiến hành lọc hỗn hợp sau khi làm trong để thu được dịch lọc trong suốt, chứa sacaroza và các loại đường hòa tan khác (chủ yếu là lactoza).
• Đo độ quay cực ban đầu: Xác định độ quay cực của dịch lọc trước khi tiến hành quá trình nghịch chuyển (độ quay cực trực tiếp).
• Nghịch chuyển đường (Thủy phân): Tiến hành thủy phân sacaroza có trong dịch lọc bằng axit clohydric ở điều kiện nhiệt độ và thời gian quy định nghiêm ngặt để chuyển hóa sacaroza thành đường nghịch chuyển (hỗn hợp glucoza và fructoza).
• Đo độ quay cực sau nghịch chuyển: Xác định độ quay cực của dịch lọc sau khi đã được nghịch chuyển hoàn toàn.
• Tính toán kết quả: Hàm lượng sacaroza được tính toán dựa trên sự thay đổi trị số độ quay cực trước và sau khi nghịch chuyển, kết hợp với các hệ số hiệu chỉnh thực nghiệm được quy định cụ thể trong tiêu chuẩn để loại trừ ảnh hưởng của lactoza và các thành phần khác.

Điều 4: Thuốc thử và vật liệu thử nghiệm

Tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt về chất lượng hóa chất sử dụng nhằm đảm bảo độ chính xác và độ lặp lại của phép đo:

• Tất cả các thuốc thử được sử dụng phải đạt độ tinh khiết phân tích (loại AR). Nước dùng trong quá trình pha chế và thử nghiệm phải là nước cất hoặc nước có độ tinh khiết tương đương, không chứa các tạp chất hữu cơ hay vô cơ ảnh hưởng đến phép đo phân cực.
• Dung dịch kẽm axetat: Được pha chế theo nồng độ quy định để làm chất kết tủa protein.
• Dung dịch kali hexacyanoferrat(II): Phối hợp với kẽm axetat tạo thành hệ tác nhân làm trong hiệu quả, giúp loại bỏ hoàn toàn các chất cản trở quang học.
• Axit clohydric (HCl): Sử dụng dung dịch axit clohydric có nồng độ xác định để thực hiện phản ứng thủy phân (nghịch chuyển) sacaroza.
• Các chất hỗ trợ khác: Có thể sử dụng các chất trợ lọc hoặc chất chống tạo bọt không hoạt động quang học để hỗ trợ quá trình lọc và đo mẫu nếu cần thiết.