Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12294:2018 (hoàn toàn tương đương với ISO 28590:2017) do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, nhằm giới thiệu tổng quan và hướng dẫn sử dụng bộ tiêu chuẩn TCVN 7790 (ISO 2859) về quy trình lấy mẫu để kiểm tra định tính.
Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh
TCVN 12294:2018 cung cấp một cái nhìn tổng thể, giải thích các nguyên tắc cơ bản của việc lấy mẫu kiểm tra định tính và hỗ trợ người dùng lựa chọn phương án lấy mẫu tối ưu nhất từ bộ tiêu chuẩn TCVN 7790. Tiêu chuẩn này áp dụng cho các nhà sản xuất, đơn vị kiểm định chất lượng, tổ chức chứng nhận và các bên liên quan trong việc đánh giá sự phù hợp của sản phẩm, dịch vụ hoặc quy trình thông qua phương pháp lấy mẫu thuộc tính (định tính).
Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn TCVN 12294:2018
1. Giới thiệu cấu trúc bộ tiêu chuẩn TCVN 7790 (ISO 2859)
- Bộ tiêu chuẩn TCVN 7790 bao gồm nhiều phần khác nhau, mỗi phần được thiết kế cho các tình huống kiểm tra cụ thể như kiểm tra theo lô liên tục, kiểm tra lô độc lập, hoặc kiểm tra bỏ qua (skip-lot).
- TCVN 12294 đóng vai trò là tài liệu dẫn đường, giúp người sử dụng hiểu rõ mối liên kết giữa các phần và cách thức áp dụng chúng vào thực tế sản xuất, kinh doanh một cách hiệu quả nhất.
2. Các khái niệm và thuật ngữ nền tảng
- Kiểm tra định tính (Inspection by attributes): Là việc kiểm tra trong đó đơn vị sản phẩm được phân loại đơn giản là phù hợp hoặc không phù hợp, hoặc số lượng sự không phù hợp trong đơn vị sản phẩm được đếm và đánh giá.
- Giới hạn chất lượng chấp nhận (AQL - Acceptable Quality Limit): Mức chất lượng xấu nhất có thể chấp nhận được đối với một quá trình sản xuất liên tục khi thực hiện lấy mẫu kiểm tra.
- Mức chất lượng giới hạn (LQ - Limiting Quality): Mức chất lượng của lô hàng mà đối với mục đích kiểm tra đơn lẻ, khả năng chấp nhận lô hàng đó bị giới hạn ở mức rất thấp.
- Sự không phù hợp (Nonconformity): Sự không đáp ứng một hoặc nhiều yêu cầu quy định cụ thể của sản phẩm, dịch vụ hoặc quy trình.
3. Nguyên lý và phương pháp luận lấy mẫu
- Tiêu chuẩn giải thích cách thức xác định cỡ mẫu (sample size) và tiêu chí chấp nhận (Ac) hoặc bác bỏ (Re) dựa trên các bảng thống kê toán học được thiết lập sẵn.
- Hướng dẫn chi tiết cách chuyển đổi linh hoạt giữa các mức độ kiểm tra: kiểm tra thường thường, kiểm tra ngặt nghèo và kiểm tra giảm nhẹ tùy thuộc vào lịch sử chất lượng thực tế của nhà cung cấp.
4. Hướng dẫn lựa chọn phương án lấy mẫu tối ưu
- Cung cấp các sơ đồ quyết định và tiêu chí lựa chọn phần phù hợp trong bộ TCVN 7790 dựa trên các yếu tố thực tế như: tính liên tục của quá trình sản xuất, mức độ rủi ro chấp nhận được của người mua và người bán, và chi phí kiểm tra thực tế.
- Phân biệt rõ ràng giữa việc kiểm tra bảo vệ người tiêu dùng (thông qua chỉ số LQ) và kiểm tra bảo vệ nhà sản xuất (thông qua chỉ số AQL) để đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong giao thương.
Hiệu lực thi hành
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12294:2018 có hiệu lực kể từ ngày ban hành, đóng vai trò là cẩm nang hướng dẫn kỹ thuật quan trọng giúp các doanh nghiệp và tổ chức chuẩn hóa quy trình kiểm tra chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
ISO 28590:2017
Sampling procedures for inspection by attributes - Introduction to the ISO 2859 series of standards for sampling for inspection by attributes
Lời nói đầu
TCVN 12294:2018 thay thế TCVN 7790-10:2008.
TCVN 12294:2018 hoàn toàn tương đương với ISO 28590:2017.
TCVN 12294:2018 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 69 Ứng dụng các phương pháp thống kê biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Lời giới thiệu
Tiêu chuẩn này giới thiệu chung bộ tiêu chuẩn TCVN 7790 (ISO 2859) về lấy mẫu chấp nhận, mô tả các chương trình và phương án lấy mẫu định tính trình bày trong TCVN 7790-1 (ISO 2859-1), TCVN 7790-2 (ISO 2859-2), TCVN 7790-3 (ISO 2859-3), TCVN 7790-4 (ISO 2859-4) và TCVN 7790-5 (ISO 2859-5). Tiêu chuẩn xem xét vấn đề lấy mẫu kiểm tra định tính theo cách thức chung, giới thiệu các quy trình thực hiện chính và cách thức mà hệ thống được thiết kế để sử dụng. Để hiểu đầy đủ các khái niệm và việc ứng dụng các khái niệm này, cần tham khảo TCVN 7790-1 (ISO 2859-1), TCVN 7790-2 (ISO 2859-2), TCVN 7790-3 (ISO 2859-3), TCVN 7790-4 (ISO 2859-4), TCVN 7790-5 (ISO 2859-5) và TCVN 9946-1 (ISO/TR 8550-1).
Các tiêu chuẩn thuộc bộ tiêu chuẩn này phát triển diễn giải ban đầu thành các ứng dụng cụ thể hơn phù hợp với tiêu chuẩn riêng biệt.
Cần nhấn mạnh rằng TCVN 7790-1 (ISO 2859-1) đưa ra các chương trình lấy mẫu xác định theo giới hạn chất lượng chấp nhận (AQL). Thước đo chất lượng được sử dụng có thể là tỷ lệ phần trăm không phù hợp hoặc số lượng không phù hợp trên 100 cá thể. TCVN 7790-1 (ISO 2859-1) được xây dựng trước tiên để kiểm tra một loạt các lô liên tiếp của cùng một quá trình sản xuất hoặc dịch vụ. Trong trường hợp này, việc bảo vệ thích hợp (hoặc phần trăm không phù hợp lớn nhất của trung bình quá trình) được duy trì nhờ việc sử dụng quy tắc chuyển đổi từ kiểm tra thường sang kiểm tra ngặt nếu một số lượng (giới hạn) nhất định các lô không được chấp nhận phát hiện trong một loạt ngắn các lô liên tiếp.
TCVN 7790-2 (ISO 2859-2) đưa ra các phương án lấy mẫu áp dụng được trong trường hợp lấy mẫu các lô riêng lẻ hoặc tách biệt. Trong rất nhiều trường hợp các phương án lấy mẫu này giống như các phương án trong TCVN 7790-1 (ISO 2859-1). Tất cả các bảng phương án lấy mẫu trong TCVN 7790-2 (ISO 2859-2) bao gồm các thông tin liên quan đến mức chất lượng yêu cầu đề đảm bảo xác suất chấp nhận lô cao.
TCVN 7790-3 (ISO 2859-3) đưa ra quy trình lô cách quãng để sử dụng khi chất lượng quá trình cao hơn rõ rệt so với AQL trong khoảng thời gian giao hàng hoặc quan trắc dài xác định. Nếu mức chất lượng ở trạng thái này là xuất sắc thì đôi khi việc sử dụng TCVN 7790-3 (ISO 2859-3) sẽ tiết kiệm hơn là sử dụng các quy trình lấy mẫu giảm theo TCVN 7790-1 (ISO 2859-1). Tương tự như TCVN 7790-1 (ISO 2859-1), TCVN 7790-3 (ISO 2859-3) thích hợp cho loạt liên tiếp các lô từ một nguồn đơn.
TCVN 7790-4 (ISO 2859-4) đưa ra quy trình sử dụng để xác nhận mức chất lượng đã được công bố đối với thực thể nào đó. Chức năng này không tương thích đối với các tiêu chuẩn khác của bộ tiêu chuẩn này. Lý do chính là các quy trình này được xác định theo mức chất lượng chỉ liên quan đến mục đích lấy mẫu chấp nhận và các rủi ro khác nhau được cân đối một cách phù hợp. Các quy trình trong tiêu chuẩn này được xây dựng để đáp ứng nhu cầu đối với các quy trình lấy mẫu thích hợp cho việc kiểm tra chính quy, hệ thống như xem xét hoặc đánh giá.
TCVN 7790-5 (ISO 2859-5) đưa ra phương pháp thiết lập các phương án lấy mẫu liên tiếp có khả năng phân biệt về bản chất tương đương với các phương án tương ứng trong TCVN 7790-1 (ISO 2859-1).
Hệ thống bổ sung các phương án lấy mẫu để kiểm tra định lượng, cũng được xác định theo AQL, được đề cập trong bộ tiêu chuẩn TCVN 8243 (ISO 3951), Quy trình lấy mẫu để kiểm tra định lượng.
QUY TRÌNH LẤY MẪU
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6803:2001 (ISO 8685 : 1992) về Quặng nhôm – Quy trình lấy mẫu
- 2Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10854:2015 (ISO 14560:2004) về Quy trình lấy mẫu chấp nhận định tính - Mức chất lượng quy định theo số cá thể không phù hợp trên một triệu
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10855:2015 (ISO 18414:2006) về Quy trình lấy mẫu chấp nhận định tính - Hệ thống lấy mẫu có số chấp nhận bằng không trên nguyên tắc số tin cậy để kiểm soát chất lượng đầu ra
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12877:2020 (ISO 28593:2017) về Quy trình lấy mẫu chấp nhận định tính - Hệ thống lấy mẫu có số chấp nhận bằng 0 dựa trên nguyên tắc số tín nhiệm để kiểm soát chất lượng đầu ra
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12878:2020 (ISO 28594:2017) về Hệ thống lấy mẫu kết hợp có số chấp nhận bằng 0 và quy trình kiểm soát quá trình để chấp nhận sản phẩm
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12879:2020 (ISO 28597:2017) về Quy trình lấy mẫu chấp nhận định tính - Mức chất lượng quy định theo số cá thể không phù hợp trên một triệu
- 7Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12880-1:2020 (ISO 28598-1:2017) về Quy trình lấy mẫu chấp nhận dựa trên nguyên tắc phân bổ ưu tiên (APP) – Phần 1: Hướng dẫn về cách tiếp cận APP
- 8Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12880-2:2020 (ISO 28598-2:2017) về Quy trình lấy mẫu chấp nhận dựa trên nguyên tắc phân bổ ưu tiên (APP) - Phần 2: Phương án lấy mẫu một lần phối hợp dùng cho lấy mẫu chấp nhận định tính
- 9Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12881:2020 (ISO 39511:2018) về Phương án lấy mẫu liên tiếp để kiểm tra định lượng phần trăm không phù hợp (đã biết độ lệch chuẩn)
- 1Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6803:2001 (ISO 8685 : 1992) về Quặng nhôm – Quy trình lấy mẫu
- 2Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7790-10:2008 (ISO 2859-10 : 2006) về Quy trình lấy mẫu để kiểm tra định tính - Phần 10: Giới thiệu bộ TCVN 7790 (ISO 2859) về lấy mẫu để kiểm tra định tính
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7790-1:2007 (ISO 2859-1: 1999) về Quy trình lấy mẫu để kiểm tra định tính - Phần 1: Chương trình lấy mẫu được xác định theo giới hạn chất lượng chấp nhận (AQL) để kiểm tra từng lô
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7790-3:2008 (ISO 2859-3:2005) về Quy trình lấy mẫu để kiểm tra định tính - Phần 3: Quy trình lấy mẫu lô cách quãng
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7790-4:2008 (ISO 2859-4 : 2002) về Quy trình lấy mẫu để kiểm tra định tính - Phần 4: Quy trình đánh giá mức chất lượng công bố
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7790-5:2008 (ISO 2859-5 : 2005) về Quy trình lấy mẫu để kiểm tra định tính - Phần 5: Hệ thống các phương án lấy mẫu liên tiếp xác định theo giới hạn chất lượng chấp nhận (AQL) để kiểm tra từng lô
- 7Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8244-1:2010 (ISO 3534-1:2006) về Thống kê học - Từ vựng - Phần 1: Thuật ngữ chung về thống kê và thuật ngữ dùng trong xác suất
- 8Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8244-2:2010 (ISO 3534-2:2006) về Thống kê học - Từ vựng và ký hiệu - Phần 2: Thống kê ứng dụng
- 9Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9946-1:2013 (ISO/TR 8550-1:2007) về Hướng dẫn lựa chọn và sử dụng hệ thống lấy mẫu chấp nhận để kiểm tra các cá thể đơn chiếc trong lô - Phần 1: Lấy mẫu chấp nhận
- 10Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7790-2:2015 (ISO 2859-2:1985) về Quy trình lấy mẫu để kiểm tra định tính - Phần 2: Phương án lấy mẫu xác định theo mức giới hạn chất lượng (LQ) để kiểm tra lô riêng lẻ
- 11Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8243-4:2015 (ISO 3951-4:2011) về Quy trình lấy mẫu để kiểm tra định lượng - Phần 4: Quy trình đánh giá mức chất lượng công bố
- 12Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8243-5:2015 (ISO 3951-5:2006) về Quy trình lấy mẫu để kiểm tra định lượng - Phần 5: Phương án lấy mẫu liên tiếp xác định theo giới hạn chất lượng chấp nhận (AQL) để kiểm tra định lượng (đã biết độ lệch chuẩn)
- 13Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10854:2015 (ISO 14560:2004) về Quy trình lấy mẫu chấp nhận định tính - Mức chất lượng quy định theo số cá thể không phù hợp trên một triệu
- 14Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10855:2015 (ISO 18414:2006) về Quy trình lấy mẫu chấp nhận định tính - Hệ thống lấy mẫu có số chấp nhận bằng không trên nguyên tắc số tin cậy để kiểm soát chất lượng đầu ra
- 15Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12877:2020 (ISO 28593:2017) về Quy trình lấy mẫu chấp nhận định tính - Hệ thống lấy mẫu có số chấp nhận bằng 0 dựa trên nguyên tắc số tín nhiệm để kiểm soát chất lượng đầu ra
- 16Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12878:2020 (ISO 28594:2017) về Hệ thống lấy mẫu kết hợp có số chấp nhận bằng 0 và quy trình kiểm soát quá trình để chấp nhận sản phẩm
- 17Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12879:2020 (ISO 28597:2017) về Quy trình lấy mẫu chấp nhận định tính - Mức chất lượng quy định theo số cá thể không phù hợp trên một triệu
- 18Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12880-1:2020 (ISO 28598-1:2017) về Quy trình lấy mẫu chấp nhận dựa trên nguyên tắc phân bổ ưu tiên (APP) – Phần 1: Hướng dẫn về cách tiếp cận APP
- 19Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12880-2:2020 (ISO 28598-2:2017) về Quy trình lấy mẫu chấp nhận dựa trên nguyên tắc phân bổ ưu tiên (APP) - Phần 2: Phương án lấy mẫu một lần phối hợp dùng cho lấy mẫu chấp nhận định tính
- 20Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12881:2020 (ISO 39511:2018) về Phương án lấy mẫu liên tiếp để kiểm tra định lượng phần trăm không phù hợp (đã biết độ lệch chuẩn)
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12294:2018 (ISO 28590:2017) về Quy trình lấy mẫu để kiểm tra định tính - Giới thiệu bộ tiêu chuẩn TCVN 7790 (ISO 2859) về Lấy mẫu để kiểm tra định tính
- Số hiệu: TCVN12294:2018
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/2018
- Nơi ban hành: ***
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 15/09/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
