Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11921-3:2017 quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và đánh giá chất lượng đối với chất phụ gia thực phẩm Methyl cellulose (một dạng hợp chất cellulose). Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm đối với các sản phẩm sử dụng Methyl cellulose làm chất tạo đặc, chất ổn định hoặc chất nhũ hóa tại thị trường Việt Nam.

Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp cho các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và sử dụng Methyl cellulose làm phụ gia thực phẩm. Văn bản đưa ra các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt nhằm đảm bảo phụ gia này không gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng khi được sử dụng đúng liều lượng và mục đích quy định.

• Tên hóa học và cấu trúc: Methyl cellulose là dẫn xuất ether của cellulose, trong đó các nhóm hydroxyl được thế một phần bằng các nhóm methoxyl.
• Trạng thái vật lý: Thường tồn tại dưới dạng bột màu trắng hoặc hơi trắng, dạng sợi hoặc dạng hạt, không mùi và không vị.
• Độ hòa tan: Tan trong nước lạnh tạo thành dung dịch keo nhớt; không tan trong ethanol tuyệt đối, ether và nước nóng.

Để xác định chính xác Methyl cellulose và phân biệt với các hợp chất cellulose khác, tiêu chuẩn quy định các phương pháp thử định tính bao gồm:

• Khả năng tạo gel: Dung dịch Methyl cellulose khi đun nóng sẽ tạo thành gel đặc và khối gel này sẽ tan rã trở lại trạng thái lỏng khi được làm lạnh.
• Phản ứng màu đặc trưng: Thử nghiệm với các thuốc thử hóa học chuyên dụng để xác định sự hiện diện của nhóm thế methoxyl trong cấu trúc phân tử.
• Độ pH: Xác định khoảng pH của dung dịch mẫu thử để đảm bảo tính ổn định hóa học của phụ gia trong môi trường thực phẩm.

Tiêu chuẩn đặt ra các giới hạn nghiêm ngặt đối với các tạp chất có thể phát sinh trong quá trình tổng hợp và chế biến Methyl cellulose nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng:

• Hao hụt sau khi sấy: Quy định tỷ lệ phần trăm khối lượng hao hụt tối đa khi sấy khô mẫu ở nhiệt độ quy định để kiểm soát lượng nước và dung môi bay hơi còn sót lại.
• Tro sulfat: Giới hạn tỷ lệ tro sulfat tối đa cho phép, phản ánh lượng tạp chất vô cơ hoặc muối khoáng còn tồn dư trong sản phẩm.
• Hàm lượng kim loại nặng: Giới hạn nghiêm ngặt đối với hàm lượng Chì (Pb) và các kim loại độc hại khác để đảm bảo an toàn tuyệt đối khi đưa vào cơ thể người.
• Hàm lượng nhóm methoxyl: Quy định khoảng tỷ lệ phần trăm nhóm methoxyl tối thiểu và tối đa để đảm bảo hoạt tính sinh học và đặc tính kỹ thuật đặc trưng của phụ gia.

Văn bản hướng dẫn chi tiết các quy trình phân tích phòng thí nghiệm để kiểm tra các chỉ tiêu chất lượng của Methyl cellulose:

• Sử dụng các phương pháp chuẩn độ hóa học, quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS) hoặc các phương pháp tương đương để xác định chính xác hàm lượng kim loại nặng.
• Quy trình sấy khô và cân khối lượng theo chuẩn để xác định độ ẩm và hao hụt sau khi sấy.
• Phương pháp xác định hàm lượng nhóm thế methoxyl bằng cách phân hủy mẫu bằng axit mạnh và tiến hành chuẩn độ hóa học.