Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11921-7:2017 quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và các chỉ tiêu chất lượng đối với phụ gia thực phẩm Methyl ethyl cellulose (mã số INS 465). Đây là một phần quan trọng trong bộ tiêu chuẩn quốc gia về các hợp chất cellulose sử dụng trong ngành công nghiệp chế biến thực phẩm.

Phạm vi áp dụng và Mô tả chung

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp cho chế phẩm Methyl ethyl cellulose được sử dụng với mục đích làm chất làm dày, chất ổn định, chất tạo bọt hoặc chất nhũ hóa trong thực phẩm.
• Tên gọi và nhận dạng: Tên hóa học của chất này là Methyl ethyl ether của cellulose. Chỉ số phụ gia quốc tế được áp dụng thống nhất là INS 465.
• Trạng thái vật lý: Chế phẩm tồn tại dưới dạng bột hoặc sợi màu trắng, hơi vàng hoặc xám, không mùi và không vị. Chất này có đặc tính hút ẩm mạnh sau khi được sấy khô.

Các chỉ tiêu định tính (Identification)

• Tính hòa tan: Methyl ethyl cellulose hòa tan chậm trong nước lạnh để tạo thành một dung dịch keo nhớt, có tính chất trong suốt hoặc hơi đục. Chất này hoàn toàn không hòa tan trong ethanol tuyệt đối và ether.
• Khả năng tạo gel nhiệt: Khi đun nóng dung dịch nước của Methyl ethyl cellulose, một khối gel đặc hoặc kết tủa đục sẽ xuất hiện. Khối gel này có tính thuận nghịch, tức là sẽ tan rã và trở lại trạng thái dung dịch lỏng khi được làm lạnh.
• Phản ứng màu đặc trưng: Khi cho chế phẩm phản ứng với thuốc thử anthrone trong môi trường acid sulfuric đậm đặc, dung dịch sẽ chuyển sang màu xanh lục đặc trưng.

Các yêu cầu về độ tinh khiết (Purity requirements)

• Hàm lượng nhóm thế: Tính theo chế phẩm khô, hàm lượng nhóm methoxyl (-OCH3) phải nằm trong khoảng từ 3,5% đến 6,5%; hàm lượng nhóm ethoxyl (-OC2H5) phải nằm trong khoảng từ 14,5% đến 19,0%. Tổng hàm lượng các nhóm alkoxy không được thấp hơn các ngưỡng quy định để đảm bảo hoạt tính của phụ gia.
• Hao hụt khối lượng khi sấy khô: Giới hạn hao hụt khối lượng khi sấy ở nhiệt độ 105 độ C đến khối lượng không đổi không được vượt quá 15,0% đối với dạng sợi và không được vượt quá 10,0% đối với dạng bột.
• Tro sulfat: Hàm lượng tro sulfat còn lại sau khi nung không được vượt quá 0,6% tính theo chế phẩm khô.
• Trị số pH: Dung dịch chế phẩm nồng độ 1% trong nước phải có giá trị pH nằm trong khoảng giới hạn từ 5,0 đến 8,0.
• Giới hạn kim loại nặng (Chì): Để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, hàm lượng Chì (Pb) tối đa cho phép trong chế phẩm không được vượt quá 2,0 mg/kg.

Phương pháp thử và xác định chỉ tiêu

• Xác định hàm lượng nhóm thế: Áp dụng phương pháp sắc ký khí hoặc phương pháp phân hủy hóa học bằng acid hydriodic để giải phóng các alkyl iodide, từ đó tính toán chính xác tỷ lệ phần trăm của nhóm methoxyl và ethoxyl.
• Xác định kim loại nặng: Sử dụng phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS) hoặc các phương pháp quang phổ tiên tiến tương đương để định lượng chính xác hàm lượng chì có trong mẫu thử.