Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11570-2:2016

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11570-2:2016 về Giống cây lâm nghiệp - Cây giống keo - Phần 2: Keo lai quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp kiểm tra đối với cây giống keo lai được nhân giống bằng phương pháp giâm cành hoặc nuôi cấy mô. Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng nguồn giống lâm nghiệp, đảm bảo hiệu quả kinh tế và tính bền vững cho các dự án trồng rừng sản xuất tại Việt Nam.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các chỉ tiêu chất lượng, yêu cầu kỹ thuật và phương pháp kiểm tra áp dụng đối với cây giống keo lai (tên khoa học: Acacia mangium x Acacia auriculiformis) được sản xuất bằng phương pháp nhân giống vô tính bao gồm:

• Cây giống keo lai sản xuất bằng phương pháp giâm cành.
• Cây giống keo lai sản xuất bằng phương pháp nuôi cấy mô (cây mô).
• Tiêu chuẩn này áp dụng cho các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, kiểm nghiệm và sử dụng giống cây keo lai trên phạm vi cả nước.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn các tài liệu liên quan về quản lý giống cây trồng lâm nghiệp và các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành về bảo vệ thực vật. Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi hoặc sửa đổi, bổ sung, áp dụng phiên bản mới nhất của tài liệu đó.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi nhằm thống nhất cách hiểu trong quá trình sản xuất và đánh giá chất lượng cây giống:

• Keo lai (Acacia hybrid): Là con lai tự nhiên hoặc nhân tạo giữa loài Keo tai tượng (Acacia mangium) và Keo lá tràm (Acacia auriculiformis), mang các đặc tính ưu việt của cả hai loài bố mẹ về tốc độ sinh trưởng và chất lượng gỗ.
• Cây đầu dòng: Cây có năng suất, chất lượng cao, chống chịu sâu bệnh tốt, được cơ quan có thẩm quyền bình tuyển và công nhận để làm vật liệu nhân giống vô tính.
• Cây giống xuất vườn: Cây giống đã đạt đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật về tuổi, kích thước, độ hóa gỗ và tình trạng sức khỏe để đưa ra trồng rừng thực tế.

Điều 4: Yêu cầu kỹ thuật đối với cây giống keo lai xuất vườn

Yêu cầu kỹ thuật đối với cây giống keo lai được phân chia chi tiết theo từng phương pháp nhân giống nhằm đảm bảo tỷ lệ sống cao và khả năng sinh trưởng tốt sau khi trồng:

• Yêu cầu về nguồn gốc giống: Cây giống phải được nhân từ nguồn giống đã được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền công nhận (như vườn cây đầu dòng, cây đầu dòng hoặc vườn giống cắt cành đạt chuẩn).
• Chỉ tiêu chất lượng đối với cây giống giâm cành: Tuổi cây tính từ khi cắm cành vào bầu đất từ 3,0 đến 4,0 tháng tuổi; chiều cao cây đạt từ 25 cm đến 40 cm; đường kính cổ rễ đạt từ 2,5 mm trở lên; thân cây thẳng, không bị cụt ngọn, không có nhiều thân, phần thân đã hóa gỗ đạt từ 1/3 đến 1/2 chiều cao của cây; hệ rễ phát triển tốt, bầu đất còn nguyên vẹn.
• Chỉ tiêu chất lượng đối với cây giống nuôi cấy mô: Tuổi cây tính từ khi ra bầu từ 3,0 đến 5,0 tháng tuổi; chiều cao cây đạt từ 25 cm đến 40 cm; đường kính cổ rễ đạt từ 2,5 mm trở lên; thân cây thẳng, cứng cáp, phần thân đã hóa gỗ đạt từ 1/3 đến 1/2 chiều cao cây; hệ rễ phát triển mạnh, phân nhánh tốt, bầu đất chắc chắn.
• Yêu cầu về kiểm dịch và dịch hại: Cây giống xuất vườn phải hoàn toàn khỏe mạnh, không có biểu hiện bị nhiễm các loại sâu bệnh hại nguy hiểm như bệnh phấn trắng, bệnh héo úa, hoặc các loại côn trùng phá hoại ngọn và lá.

Phương pháp kiểm tra và đánh giá chất lượng

Việc kiểm tra chất lượng cây giống keo lai trước khi xuất vườn được thực hiện theo phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên trong lô cây giống:

• Cỡ mẫu kiểm tra: Lấy ngẫu nhiên từ 1% đến 5% tổng số cây trong lô giống, nhưng không ít hơn 30 cây để tiến hành đo đạc các chỉ tiêu hình thái.
• Đo chiều cao và đường kính: Sử dụng thước đo có vạch chia đến milimét để đo chiều cao từ mặt bầu đến đỉnh sinh trưởng; sử dụng thước kẹp chuyên dụng để đo đường kính cổ rễ tại vị trí sát mặt bầu đất.
• Đánh giá cảm quan và kết luận: Kiểm tra trực quan về độ thẳng của thân, mức độ hóa gỗ, tình trạng sâu bệnh hại và độ nguyên vẹn của bầu đất. Lô giống được coi là đạt tiêu chuẩn nếu số cây đạt yêu cầu kỹ thuật trong mẫu kiểm tra chiếm từ 95% trở lên.