Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11567-1:2016 về Rừng trồng - Rừng gỗ lớn chuyển hóa từ rừng trồng gỗ nhỏ - Phần 1: Keo lai

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11567-1:2016 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 218 Lâm nghiệp biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, và được Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng công bố. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng định hướng việc chuyển đổi phương thức kinh doanh rừng từ gỗ nhỏ sang gỗ lớn đối với loài cây keo lai, nhằm nâng cao giá trị kinh tế của rừng trồng và bảo vệ môi trường sinh thái bền vững.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật về đối tượng chuyển hóa, các biện pháp kỹ thuật lâm sinh áp dụng trong quá trình chuyển hóa và tiêu chuẩn nghiệm thu rừng chuyển hóa từ rừng trồng keo lai (Acacia mangium x Acacia auriculiformis) gỗ nhỏ sang rừng trồng gỗ lớn.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong và ngoài nước có hoạt động liên quan đến việc quản lý, thiết kế, thi công, nghiệm thu và giám sát quá trình chuyển hóa rừng trồng keo lai tại Việt Nam.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này áp dụng các tài liệu viện dẫn liên quan đến quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về giống lâm nghiệp, các quy trình kỹ thuật trồng rừng, chăm sóc và bảo vệ rừng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.
• Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế bằng văn bản mới, người sử dụng tiêu chuẩn phải áp dụng phiên bản mới nhất của tài liệu đó.

- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc hiểu và thực hiện, tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuyên ngành cốt lõi sau:

• Rừng trồng gỗ lớn: Là rừng trồng được quản lý, nuôi dưỡng để đạt mục đích khai thác chủ yếu là sản xuất gỗ xẻ, gỗ chế biến sâu, có đường kính ngang ngực (D1.3) trung bình của lâm phần đạt từ 15 cm trở lên tại thời điểm khai thác chính.
• Rừng trồng gỗ nhỏ: Là rừng trồng cung cấp nguyên liệu chủ yếu cho công nghiệp giấy, dăm gỗ, ván nhân tạo, có đường kính ngang ngực trung bình nhỏ hơn 15 cm tại thời điểm khai thác.
• Chuyển hóa rừng trồng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn: Là việc áp dụng hệ thống các biện pháp kỹ thuật lâm sinh (bao gồm tỉa thưa, tỉa cành, chăm sóc, bảo vệ) đối với rừng trồng gỗ nhỏ hiện có nhằm kéo dài chu kỳ kinh doanh để thu hoạch sản phẩm gỗ lớn.
• Mật độ để lại: Số lượng cây còn lại trên một đơn vị diện tích (ha) sau khi thực hiện các biện pháp bài cây và tỉa thưa để tiếp tục nuôi dưỡng đến tuổi khai thác chính.

- Đối tượng và điều kiện chuyển hóa rừng (Điều 4)

Không phải mọi khu rừng trồng keo lai đều có thể tiến hành chuyển hóa. Tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt các tiêu chí chọn rừng để đảm bảo hiệu quả kinh tế và kỹ thuật:

• Tuổi rừng chuyển hóa: Rừng trồng keo lai phải đạt độ tuổi từ 3 đến 5 tuổi. Đây là giai đoạn cây đang sinh trưởng mạnh mẽ về chiều cao và bắt đầu phân hóa mạnh về đường kính, có khả năng phản ứng tốt với các biện pháp tác động lâm sinh.
• Mật độ và độ tàn che: Mật độ rừng trước khi chuyển hóa phải đạt từ 1.100 cây/ha đến 1.600 cây/ha. Độ tàn che của tán rừng phải đạt từ 0,6 trở lên, đảm bảo rừng đã khép tán và có sự cạnh tranh không gian sống giữa các cá thể cây trồng.
• Chất lượng lâm phần: Rừng phải có sinh trưởng thực tế ở mức trung bình trở lên so với cấp đất lập địa. Tỷ lệ cây bị sâu bệnh hại nghiêm trọng, cụt ngọn, cụt thân hoặc bị biến dạng không được vượt quá 10% tổng số cây trong lâm phần.
• Điều kiện lập địa: Đất trồng rừng phải có độ dày tầng đất mịn từ 50 cm trở lên, đảm bảo nguồn dinh dưỡng và giữ nước tốt cho cây gỗ lớn phát triển lâu dài. Độ dốc của khu vực chuyển hóa không vượt quá 25 độ để hạn chế xói mòn đất khi thực hiện tỉa thưa và thuận lợi cho việc vận chuyển lâm sản sau này.
• Nguồn gốc giống: Rừng trồng phải được hình thành từ nguồn giống rõ ràng, sử dụng các dòng keo lai đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận là giống quốc gia hoặc giống tiến bộ kỹ thuật.