Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11278:2015 quy định các yêu cầu kỹ thuật cốt lõi đối với hệ thống thiết bị, lắp đặt và vận hành an toàn các kho chứa khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) có sức chứa đến 200 tấn. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, làm cơ sở pháp lý và kỹ thuật cho các đơn vị thiết kế, thi công:

• Đối tượng áp dụng: Tiêu chuẩn áp dụng đối với các kho chứa LNG cố định trên mặt đất có tổng sức chứa từ 5 tấn đến 200 tấn.
• Phân đoạn hệ thống: Giới hạn phạm vi tính từ điểm tiếp nhận LNG (họng nạp từ xe bồn hoặc phương tiện vận chuyển) cho đến điểm đầu ra của thiết bị hóa hơi trước khi đưa vào đường ống phân phối khí áp suất thấp.
• Trường hợp ngoại trừ: Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các kho chứa nổi, các phương tiện vận chuyển LNG trên đường thủy, đường bộ hoặc các trạm cấp khí có quy mô lớn vượt quá 200 tấn.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để đảm bảo tính đồng bộ và an toàn cao nhất, tiêu chuẩn yêu cầu áp dụng kết hợp với các tài liệu viện dẫn quan trọng sau:

• Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế về thiết kế, chế tạo bồn chứa chịu áp lực cực thấp (cryogenic vessels).
• Các quy chuẩn kỹ thuật về an toàn phòng cháy và chữa cháy cho nhà và công trình.
• Các tiêu chuẩn về phân vùng nguy hiểm cháy nổ và yêu cầu kỹ thuật đối với thiết bị điện lắp đặt trong vùng nguy hiểm.
• Các tiêu chuẩn về thử nghiệm không phá hủy (NDT) đối với mối hàn đường ống và bồn chứa áp lực.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế:

• Khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG): Là chất lỏng đông lạnh có thành phần chủ yếu là metan (CH4), được hóa lỏng ở nhiệt độ cực thấp (khoảng âm 162 độ C) dưới áp suất khí quyển để thuận tiện cho việc lưu trữ và vận chuyển.
• Bồn chứa LNG (LNG Storage Tank): Thiết bị chuyên dụng có cấu tạo vỏ kép (bồn trong bằng thép không gỉ chịu nhiệt độ âm sâu, vỏ ngoài bằng thép carbon) với lớp cách nhiệt chân không ở giữa để hạn chế tối đa sự truyền nhiệt từ môi trường ngoài.
• Áp suất làm việc tối đa cho phép (MAWP): Áp suất lớn nhất được thiết kế cho phép bồn chứa vận hành an toàn ở điều kiện nhiệt độ làm việc tiêu chuẩn.
• Khu vực ngăn tràn (Impounding Area): Khu vực đê bao hoặc hố thu được thiết kế xung quanh bồn chứa nhằm giới hạn và kiểm soát lượng LNG lỏng nếu xảy ra sự cố rò rỉ, ngăn ngừa LNG tràn lan ra khu vực xung quanh.
• Khoảng cách an toàn (Safety Distance): Khoảng cách tối thiểu từ các thiết bị chứa, nạp hoặc hóa hơi LNG đến ranh giới đất công cộng hoặc các nguồn phát tia lửa nhằm giảm thiểu rủi ro khi xảy ra sự cố.

Điều 4: Yêu cầu chung về an toàn và thiết kế

Đây là điều khoản nền tảng đặt ra các nguyên tắc bắt buộc phải tuân thủ khi thiết lập một kho chứa LNG quy mô nhỏ và vừa:

• Đánh giá rủi ro hệ thống: Chủ đầu tư và đơn vị thiết kế phải thực hiện đánh giá rủi ro (HAZOP hoặc các phương pháp tương đương) để nhận diện các mối nguy hại tiềm ẩn, từ đó đưa ra các giải pháp thiết kế an toàn chủ động và thụ động.
• Bố trí mặt bằng và khoảng cách an toàn: Kho chứa phải được đặt ở khu vực thông thoáng, không bị tích tụ khí hóa hơi. Khoảng cách an toàn từ bồn chứa đến các công trình lân cận phải tuân thủ nghiêm ngặt theo bảng quy định khoảng cách tối thiểu dựa trên dung tích chứa thực tế.
• Hệ thống ngăn tràn và thu hồi: Phải thiết kế hệ thống đê bao hoặc hố thu tràn có dung tích đủ lớn để chứa toàn bộ lượng LNG của bồn chứa lớn nhất trong khu vực khi xảy ra sự cố vỡ bồn. Vật liệu làm đê bao phải chịu được nhiệt độ cực thấp của LNG mà không bị nứt vỡ.
• Kiểm soát nguồn nhiệt và phân vùng phòng nổ: Phải tiến hành phân vùng nguy hiểm cháy nổ (Zone 0, Zone 1, Zone 2) xung quanh các khu vực có khả năng rò rỉ khí. Toàn bộ thiết bị điện, hệ thống chiếu sáng lắp đặt trong các vùng này phải là loại phòng nổ chuyên dụng.
• Hệ thống ngắt khẩn cấp (ESD): Kho chứa phải được trang bị hệ thống ESD có khả năng tự động kích hoạt hoặc kích hoạt bằng tay từ xa để cô lập nhanh chóng nguồn LNG khi phát hiện các thông số bất thường như áp suất cao vượt ngưỡng, rò rỉ khí hoặc có lửa.