Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6008:2010 về Thiết bị áp lực - Mối hàn - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử (Điều 1 đến Điều 4)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6008:2010 là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các yêu cầu chất lượng và phương pháp kiểm tra đối với mối hàn của các thiết bị áp lực. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng điều chỉnh của tiêu chuẩn, làm cơ sở pháp lý cho các hoạt động thiết kế, chế tạo và nghiệm thu:

• Tiêu chuẩn áp dụng đối với các mối hàn nóng chảy của thiết bị áp lực được chế tạo từ thép cacbon và thép hợp kim thấp.
• Các thiết bị áp lực thuộc phạm vi áp dụng bao gồm: nồi hơi, bình chịu áp lực, đường ống dẫn hơi nước và nước nóng có áp suất làm việc rõ ràng.
• Tiêu chuẩn này được dùng để kiểm tra, đánh giá chất lượng mối hàn trong các giai đoạn: chế tạo mới, lắp đặt, sửa chữa và cải tạo thiết bị áp lực.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách đồng bộ và chính xác, người sử dụng cần kết hợp tham chiếu với các tiêu chuẩn quốc gia liên quan. Các tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm:

• Các tiêu chuẩn về phương pháp thử cơ lý tính của kim loại mối hàn và liên kết hàn (thử kéo, thử uốn, thử va đập).
• Các tiêu chuẩn về kiểm tra không phá hủy (NDT) như kiểm tra bằng tia xuyên thấu (RT), kiểm tra siêu âm (UT), kiểm tra bột từ (MT) và kiểm tra thẩm thấu chất lỏng (PT).
• Các quy định về đánh giá và cấp chứng chỉ cho thợ hàn áp lực.

- Điều 3: Quy định chung

Điều 3 thiết lập các nguyên tắc cơ bản mang tính bắt buộc trước khi tiến hành công tác hàn thiết bị áp lực nhằm kiểm soát chất lượng từ gốc:

• Yêu cầu về thợ hàn: Chỉ những thợ hàn đã được đào tạo chuyên môn, trải qua sát hạch và sở hữu chứng chỉ hàn áp lực còn hiệu lực mới được phép thực hiện các mối hàn trên thiết bị áp lực.
• Yêu cầu về vật liệu hàn: Que hàn, dây hàn, thuốc hàn và khí bảo vệ phải có chứng chỉ chất lượng rõ ràng từ nhà sản xuất. Trước khi sử dụng, vật liệu hàn phải được sấy khô và bảo quản nghiêm ngặt theo đúng quy trình công nghệ.
• Quy trình hàn (WPS): Mọi công việc hàn phải được thực hiện dựa trên quy trình hàn đã được phê duyệt và đánh giá đạt yêu cầu (PQR).
• Chuẩn bị liên kết hàn: Bề mặt mép hàn và vùng lân cận phải được làm sạch hoàn toàn khỏi rỉ sét, dầu mỡ, sơn và các tạp chất khác. Kích thước vát mép và khe hở gá lắp phải tuân thủ nghiêm ngặt bản vẽ thiết kế.

- Điều 4: Yêu cầu kỹ thuật đối với mối hàn

Đây là nội dung trọng tâm quy định các tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể mà một mối hàn hoàn thiện phải đáp ứng:

• Hình dáng và kích thước hình học: Mối hàn phải có bề mặt đều đặn, chuyển tiếp êm từ kim loại mối hàn sang kim loại cơ bản. Chiều rộng và chiều cao phần nhô cao (độ tăng cường) của mối hàn phải nằm trong dung sai cho phép. Độ lệch mép giữa hai chi tiết hàn không được vượt quá giới hạn quy định của tiêu chuẩn thiết kế.
• Khuyết tật bề mặt không cho phép: Nghiêm cấm sự xuất hiện của các vết nứt (bao gồm nứt dọc, nứt ngang và nứt ở vùng ảnh hưởng nhiệt), vết cháy thủng, hàn không ngấu ở chân mối hàn (đối với mối hàn một phía không có tấm lót), và các vết lẹm cạnh vượt quá mức cho phép.
• Chất lượng bên trong mối hàn: Các khuyết tật bên trong như rỗ khí, ngậm xỉ, và hàn không ngấu giữa các lớp hàn phải được kiểm soát chặt chẽ bằng các phương pháp kiểm tra không phá hủy (NDT). Tiêu chuẩn đưa ra các mức giới hạn cụ thể cho từng loại khuyết tật dựa trên độ dày thành thiết bị và nhóm phân loại thiết bị áp lực.
• Yêu cầu về cơ tính của liên kết hàn: Liên kết hàn phải đảm bảo các chỉ tiêu cơ tính tối thiểu tương đương với kim loại cơ bản, bao gồm giới hạn bền kéo, góc uốn và độ dai va đập (khi có yêu cầu thiết kế đặc biệt).