Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7507:2005 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn châu Âu EN 970:1997) quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp tiến hành kiểm tra bằng mắt thường đối với các mối hàn nóng chảy trên vật liệu kim loại. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu nội dung Phần mở đầu cùng các điều khoản cốt lõi từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này:

Điều khoản này xác định rõ giới hạn, đối tượng và phạm vi hiệu lực của tiêu chuẩn trong hoạt động kiểm tra chất lượng mối hàn:

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp kiểm tra bằng mắt đối với các mối hàn nóng chảy của vật liệu kim loại.
• Hoạt động kiểm tra thường được thực hiện ở trạng thái hoàn thành của mối hàn (sau khi hàn xong), tuy nhiên tiêu chuẩn cũng khuyến khích và cho phép thực hiện kiểm tra ở các giai đoạn trung gian khác nhau của quá trình chế tạo (như chuẩn bị mép hàn, kiểm tra trong quá trình gá lắp hoặc kiểm tra giữa các lượt hàn).
• Tiêu chuẩn này không thay thế cho các phương pháp kiểm tra không phá hủy (NDT) khác, nhưng kết quả kiểm tra bằng mắt đạt yêu cầu là điều kiện tiên quyết bắt buộc trước khi tiến hành bất kỳ phương pháp kiểm tra không phá hủy nào tiếp theo trên bề mặt mối hàn.

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, người sử dụng cần tham chiếu và phối hợp đồng bộ với các tiêu chuẩn liên quan khác:

• Các tài liệu viện dẫn bao gồm các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế về thuật ngữ, định nghĩa liên quan đến khuyết tật mối hàn nóng chảy.
• Các tiêu chuẩn quy định về trình độ chuyên môn, năng lực và quy trình cấp chứng chỉ cho nhân viên kiểm tra không phá hủy (NDT).
• Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế bằng phiên bản mới, người áp dụng phải cập nhật theo phiên bản mới nhất hoặc tuân thủ theo thỏa thuận kỹ thuật cụ thể giữa các bên liên quan.

Để đảm bảo tính chính xác, khách quan và độ tin cậy cao của kết quả kiểm tra bằng mắt, tiêu chuẩn đưa ra các yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt về môi trường và dụng cụ hỗ trợ:

• Điều kiện chiếu sáng: Cường độ ánh sáng tại bề mặt mối hàn cần kiểm tra phải đạt tối thiểu là 350 lx. Tuy nhiên, để tối ưu hóa khả năng phát hiện các khuyết tật nhỏ hoặc vết nứt chân chim, tiêu chuẩn khuyến nghị nên sử dụng nguồn sáng có cường độ đạt 500 lx.
• Khả năng tiếp cận (Góc nhìn và khoảng cách): Mắt của người kiểm tra phải được đặt ở vị trí tối ưu nhất. Khoảng cách từ mắt đến bề mặt mối hàn cần kiểm tra không được vượt quá 600 mm. Đồng thời, góc nhìn của người kiểm tra không được nhỏ hơn 30 độ so với mặt phẳng bề mặt mối hàn.
• Thiết bị và dụng cụ hỗ trợ: Cho phép sử dụng các dụng cụ bổ trợ để nâng cao hiệu quả kiểm tra bao gồm: kính lúp có độ phóng đại từ 2x đến tối đa 5x; các loại thước đo chuyên dụng (thước cặp, thước đo mối hàn, dưỡng đo chiều cao và chiều rộng mối hàn); gương soi hoặc thiết bị nội soi (boroscope, thiết bị sợi quang) đối với các vị trí khuất, hẹp hoặc bên trong đường ống không thể tiếp cận trực tiếp bằng mắt thường.

Nhân sự thực hiện kiểm tra bằng mắt là yếu tố quyết định đến chất lượng đánh giá. Tiêu chuẩn quy định rõ các tiêu chuẩn năng lực đối với người thực hiện:

• Nhân viên kiểm tra phải có đủ năng lực chuyên môn, được đào tạo bài bản về kỹ thuật kiểm tra bằng mắt và được cấp chứng chỉ chuyên môn phù hợp theo quy định của các tiêu chuẩn hiện hành về NDT.
• Người kiểm tra phải được kiểm tra thị lực định kỳ hàng năm để đảm bảo khả năng quan sát tốt, không bị hạn chế về khả năng phân biệt màu sắc và có thể phát hiện được các khuyết tật bề mặt ở mức độ nhỏ nhất.
• Phải có hiểu biết sâu sắc về quy trình công nghệ hàn, các tiêu chuẩn chế tạo áp dụng, các dạng khuyết tật thường gặp trong mối hàn nóng chảy (như nứt, rỗ khí, ngậm xỉ, không thấu, lẹm chân) và nắm vững các tiêu chí chấp nhận hoặc loại bỏ khuyết tật theo yêu cầu kỹ thuật của dự án.